Արեւմտեան Հայաստանի զաւակները․ Հայկազ Մկրտչեան

  • by Western Armenia, November 22, 2023 in Հասարակութիւն
105 դիտում

Հայկազ Մկրտչեանը ծնուեր է 2000 թուականի Յոկտեմբեր 31-ին Երեւան։  Զբաղուեր է լողով, կարատեով եւ  շախմատով։  2018 թուականին ընդունուեր է Երեւանի պետական համալսարանի Ինֆորմատիկային եւ կիրառական մաթեմատիկային ֆակուլտետը։ Նոյն թուականէն անդամակցեր է «Առաջին Հայկական Ճակատ»-ին։ Ակտիւ, կէնսուրախ, ընկերասէր էր Հայկազը։ Փոքր տարիքէն կը պայքարէր անարդարութեան դեէմ, ամէն հարցում ընկերներուն կողքին էր, իսկ տարբեր չարաճճիութիւններուն ատեն, առանց մէկ վայրկեան մտածելու ամէն ինչ իր վրայ կը վերցներ։

Բանակ Հայկազը զորակոչուեր է 2019 թուականի Յունվար 23-ին։ Առաջին պատերազմական փորձը ձեռք է բերեր 2020 թուականի յուլիսեան մարտերուն ատեն։  Մեհրաբին զորամաս եղեր է կրտսեր սերժանտ՝ ականանետային յաշուարկին հրամանատար։ Յուլիսեան մարտերուն ատեն Մեհրաբին դիրքերը կը գրոհէ թշնամին․ այդ ժամանակ արդեն լաւագոյն զինծառայողներէն ձեւաւորուեր էր համահավաք մարտկոց, որու մէջ ընդգրկուեր է նաեւ Հայկազը։ Յուլիսեան մարտերուն եղեր է կիզակետը, իր մաթեմատիկական մտածողութեան եւ արագ յաշուելու կարողութեամբ, կարողացեր է պատճառիլ յակառակորդին կենդանի ուժին մեծ կորուստ: Մարտական գործողութիւններու ժամանակ դրսեւորած ճշտապահութեան, քաջութեան ու կազմակերպուածութեան համար արժանացեր է Մարտական Հերթապահութիւն մեդալին։ Մարտերուն ատեն կ՚ըսէր. «Երբ ետ կը շրջուիմ, կը տեսնեմ  գիւղը, կը հասկընամ, որ էդ մարդիկ մեր, իմ յոյսովս ամէն օր հանգիստ կը քնեն ու կը զարթնեն, բա ատկէ աւելի լաւ բան կա՞, իրենց համար ո՞նց չկռուինք»:

Երբ սկսուեր է 44-օրեա ատերազմը, Հայկազին մտահոգեր է այն, որ իրենք Արցախ չեն՝ միւս տղաներու կողքին։ Ընտանիքին հետ խօսելիս ըսեր է․ « Իմ սիրտս կը պայթէ, տեղս չեմ գտներ, ինձի մեղաւոր  կը զգամ, պիտի գնամ Արցախ կռուիմ: Եթէ մենք չկռուինք, թուրքը կմտնէ մեր մանկութեան տունը: Կտեսնե՛ք, մինչեւ մենք Տաւուշէն Արցախ չգնանք, կռիվը չի վերջանա»:  Յոկտեմբեր 14-ին Մեհրաբին զորամասի լաւագոյն մարտկոցը տեղափոխուեց Մեխակավան ։ Մկրտչեան Հայկազը անընդհատ ական կը կրեր իր ականանետին քով, որպէսզի զգալի վնաս պատճառիէ յակառակորդը։ Անոր յաշուարկը 4 օրուա ընթացքը կատարեր է մոտ 300 կրակոց, վերջը թիւը հասցնելով 1000-ի։ Մարկոտցը մասնակցեր է Ջրականի, Ծակուռիի, Թաղաւարդի, Դրախտիկի, Ազոխի, Վերին Թաղերու, Կարմիր Շուկային համար տրուող մարտերը։  Հայկազը պատերազմին ընթացքը 1-ին անգամ տեսաւ Արցախը, երազեց հոն ապրելու մասին, բայց երազանքը այդպէս ալ անկատար մնաց։ Յոկտեմբեր 29-ին թշնամիին կիրառած Բայրաքթարին յարուսծէն վիրաւորուեր է Հայկազն ու 12 օր պայքարեր ապրելուն համար եւ անմահացեր Նոյեմբեր 9-ին՝ հրադադարէն մէկ ժամ առաջ։ Զինքը ձետմահու արժանացուցին Մարտական ծառայութեան մեդալի։