Արեւմտեան Հայաստանի զաւակները․ Պարւյր Յարութիւնեան

  • by Western Armenia, November 23, 2023 in Հասարակութիւն
131 դիտում

Պարոյրը երկու քոյրերու կրտսեր եղբայրն է: Շատ ամաչկոտ էր, բարի, շուտ կը յուզւեր: Երբ հանդեսներ կըլլային,կը յուզւեր բեմին վրայ: Հետագային ընտրեց թատերական ուղին, որը չէր համընկներ  իր տեսակին։Պարոյրը դպրոցը լաւչի սովրեր, չնայած, որ անասելի խելացի էր: Իսկ ետք արդեն եկաւ մասնագիտական ընտրութեան ժամանակը: 8-րդ կամ 9-րդ դասարան էր, իր ընկերները՝ Նորայրը եւ Անդրանիկը, թատերական խմբակ կը հաճախեին, Պարոյրը նոյնպէս իրենց հետ տարան: Սկսեց հաճախիլ դասերուն ու հասկըցաւ, որ դա իրենն է: Ետք ընդունուեց Թատրօնի եւ կինոյին պետական ինստիտուտին թատրօնի ռեժիսուրային բաժինը, ընդ որու՝ անվճար: Ուսումն աւարտելէն ետք Պարոյրը կը մեկնէ  ժամկետային զինծառաիւթեան: 2016-2018 թթ. կը ծառայէ Արցախ՝ Յադրութ:  Զորացրուելէն ետք 2018 թ.-ի նոյեմբերէն կաշխտեր Artn TV Station ընկերութիւնը՝ որպէս «Անիի գաղտնիքը» ֆիլմին ռեժիսոր։ 2019-2020 թթ. աշխըտերէ «Բումբումիկ» ընկերութիւնը՝ որպէս խաղավար։ Կը ցանկընար  մանկապարտեզ բացիլ եւ միշտ շփուիլ փոքրիկ երեխաներու հետ: Կը տարբերուեր իր խելքով, մտաւոր կարողութիւններով: 

Երբ ընկերները  կը հարցնեի, թե ինչո՞ւ կը շարունակէ խաղավար աշխըտիլ, ինչո՞ւ չի փոխեր  աշխատանքը, իր պատասխանը մէկն էր՝ «դուք կրնա՞ք 30 րոպեին մէջ միանգամէն 15 պստիկը ուրախացնիլ»։

Պարոյրը պատերազմի դաշտ կամաւոր է մեկներ:  Հարցազրոյցներէն մէկուն քոյրը պատմեր է․

«Սեպտեմբեր 27-ին արթնացա, լուրերէն  միանգամէն հասկըցա, որ պատերազմ է սկսուեր: Գացի եղբորս մօտ, վստահ էի, որ լսեր է պատերազմին լուրը եւ գնալու է: Հայրիկս, ես ու տատիկս էինք տանը, մայրիկս աշխատանքի էր: Չգիտես, թէ ինչու, եղբայրս որոշեր էր մեզի համար նախաճաշ պատրաստիլ, ինքն իմ յուշերս այդ կերպարով է՝ սրբիչն ուսին, գազօջախին քով  կանգնած: Մօտեցա զինքը, ըսի՝ գիտե՞ս, որ պատերազմ է, քմծիծաղ տուաւ, կարծես ըսեր՝ եթէ ես չիմանամ, ալ ո՞վ իմանա: Տունէն դուրս եկան, իմ հայրիկիս հետ նոյն տեղն կաշխտեին, այն մտքով, որ այդ օրը պետք է աշխատանքի գնա, քանի որ շատ պատւերներ ուներ: Աշխատավայրը  արդեն չեղարկեր էր բոլոր պատւերները, ըսեր ՝ մերոնց չըսեք, ետք եկեր տուն, վերցուցեր է պաիւսակն անհրաժեշտ իրերով եւ, առանց մեզի հրաժեշտ տալու, գացեր: Ճանապարհէն հեռաձայներ է ու ըսեր, որ պատերազմ կերթա»:

Սեպտեմբերի 27-էն մինչեւ Յոկտեմբեր 14-ը ընտանիքը Պարոյրին հետ կապի մէջ է եղեր:

Եղեր է Ակնա, Ջրական, Յադրութ: Հերոսացեր է Յոկտեմբեր 17-ին՝ Յադրութ։

Քոյրը՝ Տաթեւը, նոյն հարցազրոյցին ատեն ըսեր է․

«Մենք այդ օրն ենք նշեր, քանի որ Յոկտեմբեր 15-ին եւ 16-ին իրեն տեսեր են: Իր մարմինը մեզի են տուեր 10 ամիս եւ չորս օր ետք: ԴՆԹ-ն այդ ժամանակ է հաստատուեր: Այդ տասն ամսուա ընթացքը եւ մինչ օրս ինքը երազներուն միջոցով անընդհատ կը ըսէ, որ հետ է գալու: Առողջական խնդիր ուներ, բայց մինչեւ ժամկետային զինծառաիւթեան մեկնիլը Նարեկ գիրքով եկեղեցիին մէջ  փրկուելէն: Իր պատմութիւնն անմիջական կապ ունէ այդ գիրքին հետ: Երբ եղբայրս պատերազմ մէկնեց, իմ մայրիկս Նարեկը դրեց եղբորս բարձին՝ ըսելով. «Թող իր գիրքն զինքը պահի, մինչեւ հետ կգա»: Մինչ օրս երազներու միջոցով Պարոյրն կըսէ, որ գիրքն իրեն պահեր է, ողջ է ու հետ է գալու: Երազներու միջոցով ուղղորդում կըլլա լ նաեւ այնպիսի տեղերը, որտեղ երբ կերթամ, կիմանամ, որ Նարեկ անուանումով մատուռներ կան: Նա շատերուն երազներու մէջ կը յայտնուի, նաեւ այնպիսի մարդոց , որոնք իմ եղբայրս չեն ճանչցեր: Վստահ եմ, որ օր մը ստանալու ենք մեր հարցերուն պատասխանը, երբ տղաքըը վերադառնան: Եռաբլուրին այն յատուածը, որտեղ իմ եղբայրս է, բոլոր տղաներու հարազատները կը սպասեն  իրենց որդիներուն վերադարձը, անոնց ընտանիքներուն տղաներու մարմինները եւս  քանի մը ամիս անց են փոխանցեր»:

Պարոյրին մասին նաեւ գիրք է գրուեր՝ «Խենթ հայրենասէրը». «Սկիզբը անդրադարձ կը կատարուի պատերազմը, իսկ վերջին յատուածը եղբորս յեղինակած ստեղծագործութիւններն են: 2013 թ.-էն նա ստեղծագործեր է: 

Այն ժամանակ, երբ կընթերցեինք իր գործերը, ատոնց իմաստը չէինք հասկընա հիմա, երբ կը կարդանք, կը հասկընանք, որ ամէն ինչ գրուեր է այս օրերու մասին, նա ամէն ինչ շատ աւելի շուտ է հասկըցեր, քան մենք: 

Այսօր կապրինք  այն, ինչ նա գրեր է իր տողերը: Այդ գիրքէն նւիրեր եմ ընկերներս, բոլորն կըսեն՝ մեր ամէն օրը կը սոկսուի  գիրքը նայելով, ատոր ձեռք տալով, որպէսզի օրը յաջող անցնի: Կը յայտնուի  անծանոթներուն երազները, ուժ կու տար  անոնց, որ յաղթայարեն բարդ օրերը»: Հիմա Պարոյրին ուղարկած նշաններն ու զինքը երազին մէջ  տեսնիլը ուժ կու տա ընտանիքը առաջ շարժուիլ: Տաթեւն կըսէ՝ երբեք չեն մտածեր, որ կրնան առանց Պարոյրի ապրիլ: