«Գաղտնի» եկեղեցիներ Վանին մէջ

  • by Western Armenia, May 18, 2024 in Հասարակութիւն
45 դիտում

Քադիր Ջեսուր կը գրէ, որ Վանին մէջ գործող 4 բողոքական եկեղեցի կայ,  սակայն եկեղեցիները ստիպուած կ՚ըլլան թաքցնիլ՝ անվտանգութեան նկատառումներէն ելնելով։ Մեծ խնդիր է նաեւ այն, որ շրջանը քրիստոնեաներու համար գերեզմանոց չկայ։

Վանը, պատմական եւ մշակութային հարստութիւններով յայտնի քաղաք ըլլաէն զատ, նաեւ տարբեր հաւատքներու բնօրրան է։ Սակայն քաղաքին մէջ թաքնուելու յարկադրուած 3 բողոքական եկեղեցիները եւ սակավաթիվ քրիստոնեա բնակչութիւնը կը հանդիպեն հասարակական ճնշման ու դժուարութիւններու։ Վանի եկեղեցիները յարկադրուած կ՚ըլլան թաքնուիլ, իսկ քրիստոնեա բնակիչներն իրենց մահացածներու աճիւններն ամփոփելու համար  գերեզմանոց գտնելու խնդիր ունին։ Աս եւս մեկ անգամ օրակարգ կը բերէ քաղաքին մէջ բնակուող ու զանազան հաւատքներ դաւանող մարդոց կեանքի բնական ընթացքին մէջ ի յայտ եկած խնդիրները։

Վանին մէջ գտնուող 3 բողոքական եկեղեցիներն կծառայեն տեղի բնակիչ հանդիսացող քրիստոնեաներուն, Իրանէն ժամանած զբոսաշրջիկներու եւ միջազգային կրօնական արարողութիւններու համար։ Սակայն, ընդհանուր 250-300 հոգանոց ծուխ ունեցող այդ եկեղեցիներիու հոգեւոր առաջնորդները կը յայտնեն, որ ստիպուած են թաքնուիլ՝ հասարակական ճնշումներու պատճառաւ։ Երբ դուրսէն եկեղեցիներուն կը նայեն, չի հասկացուէր, որ ատոնք եկեղեցի են՝ ո՛չ խաչ կայ, ո՛չ զանգ, ո՛չ էլ եկեղեցիին անունը կրող որեւէ ցուցանակ։ Վանի «Փրկութիւն» (Kurtuluş) եկեղեցին անգամ ներկայ պահին պատսպարուած է բնակարանի մը  պատերէն ներս։

Անցեալը հոծ հայ բնակչութիւն ունեցած Վանին մէջ այսօր գործող քրիստոնեա գերեզմանոց չկայ։ Առաջ գոյութիւն ունեցած հայկական գերեզմանոցներն ալ կա՛մ ոչնչացուած են, կա՛մ ալ ատոնց վրայ նոր շենքեր են կառուցուած։ Վախճանուած քրիստոնեաներուն կը թաղեն մուսուլմանական գերեզմանոցին մէջ։ Աւելին, թաղման արարողութեան ատեն քրիստոնեութեան ծեսերը եւս չեն արուի, եւ գերեզմաններու վրայ խաչ չի տեղադրուի այն վախով, թէ յակառակ պարագային գերեզմանը կաւիրուի։