Ինչպէս երիտթուրքերը, Ալիեւ նոյնպէս ատելութիւն  կը տարածէ հայերու նկատմամբ

  • by Western Armenia, April 25, 2024 in Հասարակութիւն
58 դիտում

Միջազգային յայտնի Newsweek պարբերականը Հայերու դէմ իրականացուած ցեղասպանութեան 109-րդ զոհերու յիշատակին համատեքստին մէջ ծաւալուն յօդուածով անդրադարձած է նաեւ Բաքուի հայատեա քաղաքականութեանը։ Յօդուածի յեղինակը դոկտոր Էլիզա ֆոն Ջոեդեն-Ֆորջեյն է՝ Ֆիլադելֆիային մէջ տեղակայուած Լեմկինի Ցեղասպանութեան կանխարգելման ինստիտուտին գործադիր տնօրէնը։

Էլիզա ֆոն Ջոեդեն-Ֆորջեյն իր յօդուածին մէջ մասնաւորապէս նշած է, որ անցեալ տարուա սեպտեմբերին Ամարասի վանքը՝ քրիստոնեութեան հնագոյն կրօնական համալիրներէն մէկը եպ Հայ առաքելական եկեղեցիին սրբավայրը գրաւուեցաւ Բաքուի կողմէն, որու բանակը ներխուժեց Արցախի ինքնակառավարուող հայկական անկլավ, որը լայնօրէն յայտնի է որպէս Արցախ։ Հարձակումը խախտեց 2020-ի համաձայնագիրը Հայաստանի, Բաքուի եւ Ռուսաստանի միջեւ, որը վերջ դրեց պատերազմին եւ ստիպեց խուճապի մատնուած 120,000 հայերուն փախչիլ անկլավէն: 

«Գաղթը, որը վերջ դրեց հայերու գրեթե 4000-ամեա շարունակական ներկայութեանը եւ աշխարհի ամէնահին քրիստոնեական համայնքներէն մէկին զրկեց իր բնօրրանէն, վերջին ժամանակներու ցեղասպանութիւններէն էր (էթնիկ զտումներէն): Ողբերգութիւն է, որ Օսմանեան թիւրքերու կողմէն Հայերու դէմ իրականացուած ցեղասպանութեան մէկնարկէն 109 տարի անց, իրադարձութիւն մը, որը կը նշուի ամբողջ աշխարհին մէջ 24 Ապրիլ հայերը դեռ կ՚ենթարկուին հարձակման: Մենք Ֆիլադելֆիային մէջ տեղակայուած Լեմկինին Ցեղասպանութեան կանխարգելման ինստիտուտին մէջ, որու առաքելութիւն է կանխած նման չարիքին կրկնութիւնը, սարսափով դիտած ենք, թէ ինչպէս են ատրպէյճանցի զինւորները կանօնաւոր վայրագութիւններ կ՚ընեն հայ զինւորներու եւ անոնց ճիրաններու մէջ ընկած քաղաքացիական անձանց նկատմամբ, այդ թիվը՝ գլխատումներ, անդամահատումներ, նվաստացումներ եւ սեռական բռնութիւններ, որոնք յաճախ կը տեսագրուին եւ կը տարածուին սոցիալական ցանցերու մէջ»,- գրած է Լեմկինի Ցեղասպանութեան կանխարգելման ինստիտուտին գործադիր տնօրէնը։ Ոճրագործութիւնները փաստող թղթապանակը, որը կազմուած է Կալիֆորնիոյ մէջ գործող Ճշմարտութեան եւ արդարութեան կեդրոնին կողմէմ, անցեալ շաբաթ ներկայացուած է Միջազգային քրեական դատարան:

«Հայերու դէմ իրականացուած ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակին այս օրը ես կցանկանայի ընդգծիլ, որ ցեղասպանական վարչակարգերն իրենց չարիքն կիրականացնեն բազմաթիվ ձեւերով, եւ ատկէ մէկը ժողովուրդի մշակոյթը ոչնչացնելու ջանքերն են: Արցախահայութեան մարդկային դժբախտութիւնը Բաքուի յանցագործութիւններու ամէնասրտաճմլիկ կողմն է։ Բաքուն կը փորձէ նաեւ ջնջիլ եւ վերաշարադրիլ հայ քրիստոնեական պատմութիւնը: Եւ չնայած մշակութային ջնջումը եւ ցեղասպանութիւնը տարբեր հասկացութիւններ են, մշակութային ջնջումը կրնայ ըլլալ ցեղասպանութեան բաղադրիչ կամ նախադրեալ որոշակի համատեքստերու մէջ»,- նշած է դոկտոր Ջոեդեն-Ֆորջեյ: