Մոռացութեան քաղաքացիներ․ Ռայմոնտ Պերպերեան

  • by Editbeglari, January 12, 2024 in Հասարակութիւն
397 դիտում

Եթէ ​​մեր համայնքը գործեր հանգիստ եւ խորաթափանց, ատ  կրնար փոխիլ պատմութիւնը:

Մենք՝ հայերս ՝ իբրեւ մարդ, ունենք բազմաթիվ թերութիւններ ահռելի ժառանգական առաւելութիւններ։ Մենք նոյնիսկ ունակ ենք թռչող փիղ հորինիլ՝ աշխարհով մէկ ճանապարհորդելու համար, բայց չենք կրնա հասկընալ միմեանց։

Մեզմէ իւրաքանչիւրը ծնուած է իր առաքելութեամբ, եւ կը յաւատա, որ մենք մեր նախնիներու նկարագիրին միակ ժառանգորդն ենք՝ ինչպէս աշխարհով մէկ սփռուած միլիոնաւոր հայերը: Եթէ ​​մեր համայնքը գործեր ցինիզմով, խորամանկութեամբ եւ դիվանագիտական ​​կեղծաւորութեամբ, գազանին կարելի էր կառավարել, եւ մենք սփիւռք չէինք ըլլա. իբրեւ՝ մոռացութեան քաղաքացիներ:

Հետաքրքիր է, թե ինչ կըլլար, եթէ Թուրքական կառավարութիւնը  պաշտօնապէս ճանաչեր բնիկ հայ ժողովուրդին դէմ իրականացուած ցեղասպանութիւնը եւ ծնկի եկած ներողութիւն խնդրեր մարդկութենէ  ներողութիւն խնդրեր վերջին ժամանակներու ամէնադաժան յանցագործութեան համար, ինչպէս կվարուեր նորմալ պետութիւնը՝ փոխայատուցելով փրկուածներուն եւ  ժառանգներուն, նորմալ հարաբերութիւններ հաստատելով Երեւանին հետ, յամոզելով իր եղբայր Բաքուին դադարեցնիլ  հայերուն հետպնդումը՝ իբրեւ Խոհրդային միութեան նախկին եղբայրներ։

Եթէ ատ տեղի ունենար, սարսափելի կըլլար։ Ես ու եղբայրներս այնքան ապակողմնորոշուած ​​կըլլայինք, որ չէինք հասկընա հրաժարուի՞լ մեր հայկական արմատներէն, որոնք այդքան երկար կը պահուեին  ֆորմալինին մէջ, թէ՞ մինչեւ մեր վերջին շունչը կառչեինք մեր հիշողութիւներէն։ Եթէ ատ տեղի ունենար, մեր՝  Թուրքիոյ կողմէն բռնագրաւուած հայրենիքը կվերածուեր Մեքքայի՝ իբրեւ զբոսաշրջիկներու ​​ուխտագնացութեան վայր, բայց ոչ ոք չէր վերադառնա հոն բնակուելու։ Մեզի կմնար միայն մեր աչքերը քարացած  մելամաղձոտ ու տխուր պատմութիւն։  Եթէ ​​սփիւռքահայերը գոնէ կարճ ժամանակով կարողանան ջնջիլ ցեղասպանութոան ուրվականը, ապա թուրքերուն կտեսնեն իբրեւ ժողովուրդ, ոչ թէ այնպիսին, ինչպիսին անոնքեն՝ մարդակեր, դահիճ եւ յանցագործ։

Թուրքիոն կը կարծեր, որ հայերուն բնաջնջելով իրենց բնիկ հայրենիքը՝ կբարձրացնեն սեփական ինքնագնահատականը, բայց կանխատեսումը չիրականացաւ։ Անոր ձեռք բերածը աւելի շատ ատելութիւն կուտակիլն էր իր անձին յանդէպ եւ  աշխարհը ի ցոյց դնիլը իր ոչ մարդկային դիմագիծը։

Կը վախնամ, որ ասելիքս  դուր չի գար աշխարհով մէկ սփռուած իմ եղբայրներուս, նոյնիսկ մեր յեռաւոր Հայաստանը բնակուողներուն։

Ծագում բառը  չի համապատասխաներ  ցեղասպանութեան յետեւանքով աշխարհով մէկ սփռուած հայերուն ժառանգներուն։ Հայերուն չի կարելի կոչիլ ցեղ, քանզի հայերը շուկային մէջ վաճառուող ապրանք չեն, ինչպէս կենցաղային տեխնիկան՝ գրուած «Արտադրուած է Հայաստան»: Հայն ինքնին պատմութիւն է…

Այն օրը, երբ «Հայկական հարցը» վերջնականապէս կլուծուի ՄԱԿ-ին առջեւ մեր ակտիվ դիվանագիտական եւ ինտելեկտուալ ներկայացուցիչներու կողմէն. Մեզմէ իւրաքանչիւրին մէջ՝ ըլլալով Արեւմտեան Հայաստանի քաղաքացիներ, Երեւանին յանդէպ նոր զգացողութիւն է առաջանալու։

Այնտեղ կծաղկէ  նոր քաղաք մը, որը կներառէ մեզի բոլորիս՝ ովքեր եղած են, կան եւ կըլլան։ Աս մեզի կմիաւորէ այնպիսին, ինչպիսին իրական ենք՝ «Հայաստանին» քաղաքացիներ՝ համապատասխան միջազգային գործող պայմանագիրերներու։

«Հայաստանը» կմնա սուրբ բառ։ Ան պիտի մատնանշէ  բոլոր անոնց, ովքեր ընկած են ցեղասպանութեան ժամանակ եւ ատկէ շատ առաջ։ Ատ կըլլա  հաստատում, որ անոնք շարունակելու են ապրիլ սփիւռք դարձած իւրաքանչիւրիս՝ մոռացութեան քաղաքացիներուս արեան մէջ։

Գողացուած հայրենիքին բանաստեղծ

Ռայմոնտ Պերպերեան