Kazakistan’da büyüyen kriz ve tüzüğe göre “yalnızca saldırganlık veya silahlı saldırı durumunda harekete geçebilecek” Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü  KGAÖ silahlı kuvvetlerinin bu ülkede konuşlandırılmasına bağlı olan krizin ara zirvesi dünyada,  politikacılar ve uzmanların büyük ilgisini çekti.Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasim-Jomart Tokayev, protestocuları “uluslararası terörist çetesi” olarak nitelendirerek  Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’den yardım istedi, ancak birçok kişi Kazakistan’daki huzursuzluğun dış faktörünün sosyo-ekonomik sorunların ağırlaşması, hükümetin teknik ve siyasi olarak Nursultan Nazarbayev’den Tokayev’e  başarısız geçişi gibi çok şey gizlediğini anladı.

Bu olaylar gelecekte uzmanlar tarafından daha çok kez açıklanacak ve analiz edilecektir. Söz konusu sadece Kazakistan’ın iç sorunları değil, aynı zamanda ülkenin dünyada istikrarlı bir konuma sahip olması nedeniyle ciddi bir uluslararası kontekstidir.

Dokuzuncu en büyük ülke olan petrol zengini cumhuriyet, yabancı yatırım çekti.  KGAÖ, Şanghay İşbirliği Örgütü ve Avrasya Ekonomik Birliği üyesidir. Ve Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) lider pozisyonlarında yer almaktadır. Şimdi, Türk Daily Sabah’ın yazdığı gibi, “Orta Asya’nın eski Sovyet Cumhuriyetleri’nin en istikrarlı ülkelerden birinin imajı büyük darbe aldı.” Ama kimden?

Türk siyasetçi ve Orta Asya uzmanı Bünyamin Yeşil, “Belirli güçler Kazakistan üzerinden, zayıflatmak ve Sovyet sonrası alana entegrasyonunu torpidolamak için salt Rusya’yı vurduğunu” düşünen bazı kişilerle hemfikir olmadığını iddia ediyor. Ona göre, darbe Türkiye’yi de vuruyor. Yeni entegrasyon birliği olan Türk Devletleri Teşkilatı’nın Kasım 2021’de İstanbul’da gerçekleştiği zirvenin kararlarına dikkat çekiyor. Bunlar arasında Kazak dilinin Latin alfabesine geçiş, bilgi alışverişinin organizasyonu ve Kazakistan ile Türkiye arasında ekonomik, askeri-politik bir ittifak oluşturmak için gümrük kontrol prosedürlerinin basitleştirilmesi yer alıyor.

Bu bağlamda Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “altı devlet bir millet” tezini ortaya koydu. Bu nedenle Yeşil, “Geniş anlamda sadece Rusya’nın müdahalesinin kendisine zarar vereceğini” düşünerek, Kazakistan’ın yönetici elitinin Avrupa’ya ancak Türkiye ile ittifak yoluyla entegre olabileceğine ve Türk Devletleri Teşkilatı’nın “Rusya ve Çin’e karşı mücadelede Batı’nın ana silahı haline geldiğine” dair raporların sıklaştığını kaydetti.

Şimdi Türk Cumhuriyet gazetesi “sürpriz”  bir not düşüyor: “KGAÖ üye ülkeleri, Kazakistan Devlet Başkanı Tokayev’ın ülkeye bir barış gücü göndererek yardım talebine hızlı bir şekilde yanıt verdi.” Kazakistan’daki skandal olayların bir süre daha devam etmesi muhtemel. Ankara, bu oyunu Kazak seçkinlerinin belli bir kesiminin oynadığını düşünüyor. Onlar, Kazakistan’daki huzursuzluğun Rusya-ABD-NATO zirvelerinin hazırlıklarıyla aynı zamana denk geldiğine de dikkat çekiyorlar.

Türk Habertürk gazetesine göre, “her şey yeni başlıyor” ve “Doğu Türkiye” yakında büyük bir oyun platformu haline gelecek. Türk Dışişleri Bakanlığı, “Kazakistan’daki olayları yakından takip ettiğini” ve “dost bir devletin istikrarına büyük önem verdiğini” söyledi. 

Türkiye’de Kazakistan’da olduğu gibi bir güç geçişi sorunu var ve enflasyon inanılmaz boyuta ulaştı. Türkiye’de de her şey “birdenbire” patlak verebilir.

Bir Cevap Yazın