Handaberd kalesi, Artsakh Cumhuriyeti’nin Şahumyan ilçesine bağlı Knaravan köyünün 1 km doğusunda, Lev nehrinin sağ kıyısında yer almaktadır. 

Kale, deniz seviyesinden 1665 metre yükseklikte, geçilmez bir ormanlık dağın tepesinde yer almaktadır. Kalenin her tarafı sarp kayalıklarla çevrilidir. Dağın doğal bariyerlerinin tepesinde, 8 m. yüksekliğe ve 1.3 m. kalınlığa ulaşan güçlü surlar yükselir.

Handaberd hakkında ilk kez 854 yılında bahsedildi. Kalenin 800 m. doğusunda Handaberd Manastırı kalıntıları bulunmaktadır. 

IX. yüzyılın ilk yarısında, Artsakh’ın kuzey bölgelerinin hükümdarı Atrnerseh Sımbatyan, güvenli ve uzun süreli savunma için gerekli tüm yapıları inşa etti.

Dadivank’ta korunan haçkar anıtı yazıtına göre, kale 1142-1182 yıllarında Verin Khaçen bölgesinin prensi Hasan Vakhtangyan’a aitti. 

Handaberd Kalesi hakkında tarihçi Giragos Gandzaketsi de yazı bıraktı. 13. yüzyıldan itibaren kale, Dopyan hükümdar evine aitti.

“ARMENOSİD’i Unutma, Unutturma”