1914 yılı verilerine göre o zamanki idari bölümlemede Bitlis vilayetine bağlı Muş sancağında 140.1455 Ermeni yaşıyordu.

– 299 kilise, 94 manastır, 53 hac yeri bulunuyordu.

-135 okulda 5.669 öğrenci eğitim görüyordu. Muş Ermeni hristiyanlığının dini merkezlerinden biriydi. Kurucu azizlerden sayılan Krikor Lusavoriç tarafından kurulan Klagavank Manastırı ve Surp Garabed Manastırı Muş’ta yer alıyordu. Bu insanlara ne oldu? Bu okulların öğrencilerine, bu kilise ve manastırların cemaatlerine ne oldu? Bugün o yapıların kalıntıları bile duruyor mu? Aşağıda vereceğim listede (1912 Osmanlı ve Patrikhane kayıtlarına göre) o köylerde olup da yıkıntılar bile varsa fotoğraflarını / görüntülerini paylaşacak olan arkadaşlara şimdiden teşükkürler

1. Muş Sancağı – Küçük Muş – Aplpuhar, Apelphar köyü – Surp Kevork Manastırı (Sasun, page 290).

2. Muş Sancağı – Soğgom köyü – St. Sahak Kilisesi, 921

3. Muş Sancağı – Aliznan köyü – St. Kirakos Kilisesi, 490

4. Muş Sancağı – Berdak köyü – Surp Garabed Manastırı, yıkık (Sasun, page 290).

5. Muş Sancağı -. Berdak köyü – St. Kirakos Manastırı, yıkık

6. Muş Sancağı – Berdak köyü – Surp Sarkis Kilisesi, 921

7. Muş Sancağı – Berdak köyü – Surp Asdvadzadzin , 731

8. Muş Sancağı – Arağ köyü – St. Kirakos Kilisesi, 831

9. Muş Sancağı – Arağ köyü – Surp Asdvadzadzin

10. Muş Sancağı – Ereştr köyü – St. Tovmas Kilisesi

11. Muş Sancağı – Dağ Marnik köyü – Karmir ya da Karmru (Kızıl) Manastırı

12. Muş Sancağı – Mokunk köyü – Gaspar Manastırı

13. Muş Sancağı – Derkevank köyü – Surp Toros Kilisesi, 531

14. Muş Sancağı – Arinzuvank köyü – Surp Sarkis Kilisesi, 631

15. Muş Sancağı – Zapna köyü – Surp Kevork Kilisesi, 731

16. Muş Sancağı – Zapna ya da Tsapna köyü – St. Tukh Manuk Kilisesi (kaynak Teodik)

17. Muş Sancağı – Hasköy köyü – Kutsal Üçlü Kilisesi, 1307

18. Muş Sancağı – Hasköy köyü – St. Stepanos Kilisesi, büyük antik

19. Muş Sancağı – Hasköy köyü – St. Talileos Kilisesi, büyük antik

20. Muş Sancağı – Irişder köyü – St. Tovmas Kilisesi, büyük antik

21. Muş Sancağı – Ali – Nelpon köyü – St. Tukh Manuk Kilisesi, 1127

22. Muş Sancağı – Şimlak köyü – Surp Sarkis Kilisesi, büyük antik

23. Muş Sancağı – Şimlak köyü – Surp Garabed Kilisesi, büyük antik

24. Muş Sancağı – Şimlak köyü – Surp Garabed Kutsal Place(Masis 1903, page 424).

25. Muş Sancağı – Fener köyü – St Kevork Kilisesi, büyük antik

26. Muş Sancağı – Kolvik köyü – Surp Hagop Kilisesi, büyük antik

27. Muş Sancağı – Meğrakum köyü – Surp Sarkis Kilisesi, büyük antik

28. Muş Sancağı – Arvarikh köyü – Surp Hagop Kilisesi, 1161

29. Muş Sancağı – Tiyonik köyü – St. Simeon Kilisesi, 585

30. Muş Sancağı – Til köyü – St. Aristakes Manastırı, yıkık

31. Muş Sancağı – Til köyü – St. nerses Manastırı

32. Muş Sancağı – Til köyü – Surp Asdvadzadzin , 756

33. Muş Sancağı – Hasik köyü – Surp Hagop Kilisesi, 750

34. Muş Sancağı – Hasik köyü – Surp esrop Kilisesi, 750

35. Muş Sancağı – Hasik köyü – Surp esrop Manastırı

36. Muş Sancağı – Irizak köyü – Surp Asdvadzadzin , büyük antik

37. Muş Sancağı – Abil – Nicar köyü – Surp Asdvadzadzin , 578

38. Muş Sancağı – Gomk and Mşgeğ köyü – Matin Apostol Manastırı, St. Petros Temple

39. Muş Sancağı – Uruğ köyü – Kızıl Manastırı

40. Muş Sancağı – Petar köyü – Surp Garabed Manastırı

41. Muş Sancağı – Aplpuhar köyü – Surp Kevork Manastırı

42. Muş Sancağı – Verin bölgesi – Dağvnik köyü – Dağona Manastırı

43. Muş Sancağı – Verin bölgesi – Şenik köyü – Surp Garabed Manastırı

44. Muş Sancağı – Verin bölgesi – Şenik köyü – Kızıl Manastırı

45. Muş Sancağı –Şatak – Geğaşen köyü – St. Antanyan Manastırı

46. Muş Sancağı – Sasun – Hotsotsvank köyü – Manastırı Kutsal Meryem Ana

47. Muş Sancağı – Sasun – Hots köyü – St. Tovmas Manastırı

48. Muş Sancağı – Sasun – Hunut – Surp Kevork Manastırı

49. Muş Sancağı – Sasun – Psank – St. Maratuk

50. Muş Sancağı – Sasun – Gomk köyü – Matin Apostol Manastırı

51. Muş Sancağı – Sasun – Artsuik köyü – St. Daniel Manastırı

52. Muş Sancağı – Sasun – Hatni köyü – Surp Garabed Manastırı

53. Muş Sancağı – Manazkert kazası – Akner köyü – Hangar Manastırı

54. Muş Sancağı – Manazkert kazası – Postan Haye köyü – Surp Kevork Manastırı

55. Muş Sancağı – Manazkert kazası – Tyuknyuk köyü – Surp Sarkis Manastırı

56. Muş Sancağı – Manazkert kazası – Tondrak köyü – St. Hivhannes Manastırı

57. Muş Sancağı – Manazkert kazası – Gotanl köyü – Surp Garabed Manastırı

58. Muş Sancağı – Manazkert kazası – St. Nerses Manastırı

59. Muş Sancağı – Manazkert kazası – Noratin köyü – Hovhan Odznetsi Manastırı

60. Muş Sancağı – Pulanekhi kazası – Haçlu köyü – Surp Garabed Manastırı

61. Muş Sancağı – Pulanekhi kazası – Kop köyü – St. Daniel Manastırı, Kop Manastırı

62. Muş Sancağı – Varto kazası – Küntemir köyü – Karmro (Kızıl) Manastırı

63. Muş Sancağı – Varto kazası – Totan köyü – Surp Hagop Manastırı

64. Muş Sancağı – Sirunk köyü – Surp Sarkis Kilisesi, 546

65. Muş Sancağı – Sirunk köyü – Surp Hagop Kilisesi, 546

66. Muş Sancağı – Hovnan köyü – St. Tovmas Kilisesi, büyük antik

67. Muş Sancağı – Horğenas köyü – St. Yerek Horan (Three Altar) Kilisesi, büyük antik

68. Muş Sancağı – Holdam köyü – Surp Toros Kilisesi, büyük antik

69. Muş Sancağı – Arak köyü – Surp Sarkis Kilisesi, 1093

70. Muş Sancağı – Arkavank köyü – Arkavank Manastırı

71. Muş Sancağı – Arkavank köyü – St. Tovmas Apostol Kilisesi, büyük antik

72. Muş Sancağı – Arkavank köyü Şek Testament Kilisesi, büyük antik

73. Muş Sancağı – Vardakhaç köyü – Vard Haç Manastırı

74. Muş Sancağı – Ziğak köyü – St. Stepanos Kilisesi, büyük antik

75. Muş Sancağı – Vardakhaç köyü – Ermeni Kilisesi, büyük antik

76. Muş Sancağı – Ziaki köyü – St. Tukhmanuk Kilisesi, büyük antik

77. Muş Sancağı – Hinit köyü – Surp Asdvadzadzin , büyük antik

78. Muş Sancağı – Avzut köyü – Surp Asdvadzadzin Muş Sancağı

79. Muş Sancağı – Avzut köyü – Surp Sarkis Kilisesi, büyük antik

80. Muş Sancağı – Avzut köyü – St. Simeon Kilisesi, büyük antik

81. Muş Sancağı – Avzut köyü – St. Sion Manastırı

82. Muş Sancağı – Artonk köyü – Surp Asdvadzadzin , büyük antik

83. Muş Sancağı – Xars köyü – Surp Asdvadzadzin 1207

84. Muş Sancağı – Xars köyü – Surp Asdvadzadzin Kilisesi, büyük antik

85. Muş Sancağı – Xars köyü – Surp Barseğ Kilisesi, büyük antik

86. Muş Sancağı – Avazağbyur köyü – Surp Asdvadzadzin , büyük antik

87. Muş Sancağı – Arnist köyü – Surp Hovhannes Kilisesi, büyük antik

88. Muş Sancağı – Tirmed köyü Surp Kevork Kilisesi, büyük antik

89. Muş Sancağı – Vardeni köyü – Surp Asdvadzadzin , büyük antik

90. Muş Sancağı – Vardeni köyü – Surp Hagop Kilisesi, büyük antik

91. Muş Sancağı – Hartret köyü – Surp Sarkis Kilisesi, 1395

92. Muş Sancağı – Halican köyü – Surp Asdvadzadzin , 1201

93. Muş Sancağı – Avran köyü – Surp Sarkis Kilisesi

94 Muş Sancağı – Ağcan köyü – Surp Asdvadzadzin , 1231

95. Muş Sancağı – Şeykh – Yusuf köyü – Surp Asdvadzadzin , büyük antik

96. Muş Sancağı – Piklic köyü – Surp Kevork Kilisesi, 531

97. Muş Sancağı – Herkert köyü – Surp Sarkis Kilisesi, 431

98. Muş Sancağı – Kilisesi Surp Garabed Manastırı, büyük antik

99. Muş Sancağı – Surp Garabed Manastırı büyük antik

100. Muş Sancağı – Surp Garabed Manastırı, St. Stepanos Kilisesi, büyük antik

101. Muş Sancağı – Surp Garabed Manastırı Surp Kevork Kilisesi, büyük antik

102. Muş Sancağı – Surp Garabed Manastırı, Surp Asdvadzadzin , büyük antik

103. Muş Sancağı – Surp Garabed Manastırı, Kutsal Resurrection Kilisesi, büyük antik

104. Muş Sancağı – Surp Garabed Manastırı, St. Hotaçarakats Kilisesi, büyük antik

105. Muş Sancağı – Salican köyü – Surp Asdvadzadzin , 1276

106. Muş Sancağı – Meğtiv köyü – St. Masunk Kilisesi, 1043

107. Muş Sancağı – Hibyan köyü – St. Masunk Kilisesi, 1165

108. Muş Sancağı – Dum köyü – St. Simeon Kilisesi, 1222

109. Muş Sancağı – Komis köyü – Surp Asdvadzadzin , 1289

110. Muş Sancağı – St. Boğos Kilisesi Surp Garabed Manastırı , 1168

111. Muş Sancağı – Ziğak köyü – St. Stepanos Manastırı

112. Muş Sancağı – Ziyaret köyü – Curch Kutsal Meryem Ana 1268

113. Muş Sancağı – Qarkey mountain – Surp Garabed Kilisesi (kaynak Teodik)

114. Muş Sancağı – Andzut, Gzl-Ağac, Gomer köyü – Surp Hovhannes Kilisesi (kaynak Teodik)

115. Muş Sancağı – Gomer köyü – St. Forthy Children Kilisesi(Qarasun Manuk) (kaynak Teodik)

116. Muş Sancağı – Qardzor köyü – Surp Asdvadzadzin (kaynak Teodik)

117. Muş Sancağı – Hoper köyü – Surp Hagop Kilisesi (kaynak Teodik)

118. Muş Sancağı – Kurav köyü – Surp Hagop Kilisesi (kaynak Teodik)

119. Muş Sancağı – Çrik köyü – Surp Asdvadzadzin (kaynak Teodik)

120. Muş Sancağı – Arinc köyü – Arincavank – Surp Sarkis Kilisesi (kaynak Teodik)

121. Muş Sancağı – Tsronk köyü – Surp Hagop Kilisesi (kaynak Teodik)

122. Muş Sancağı – Tsronk köyü – Surp Asdvadzadzin (kaynak Teodik)

123. Muş Sancağı – Hasan-Ova köyü – Surp Kevork Kilisesi ( 2 kilise daha var) 1291

124. Muş Sancağı – Pağlu ya da Parekh köyü – Surp Kevork Kilisesi

125. Muş Sancağı – Pağlu köyü – St. Archangel Manastırı, 1271

126. Muş Sancağı – Pağlu köyü – Surp Asdvadzadzin ,329

127. Muş Sancağı – Pazo köyü – Surp Asdvadzadzin ,1278

128. Muş Sancağı – Sortar köyü – Surp Asdvadzadzin , 1300

129. Muş Sancağı – Surdan köyü – Surp Asdvadzadzin , 1294

130. Muş Sancağı – Kivris köyü – Surp Asdvadzadzin , 1300

131. Muş Sancağı – Hardos köyü – Surp Sarkis Kilisesi, 1151

132. Muş Vilayeti – Martine mahallesi – St. Marine Kilisesi, büyük antik

133. Muş Vilayeti – Martine mahallesi – Surp Kevork Kilisesi, 1246

134. Muş Vilayeti – Çigeraş mahallesi – St. Kirakos Kilisesi, büyük antik

135. Muş Vilayeti – Verin mahallesi – Kutsal Resurrection Kilisesi, büyük antik

136. Muş Vilayeti – Soro mahallesi – Surp Asdvadzadzin Kilisesi, büyük antik

137. Muş Vilayeti (illegiblepresepters) – Surp Sarkis Kilisesi, 531

138. Muş Sancağı – Yoğunk köyü (katolik) – Surp Sarkis Kilisesi (kaynak Teodik)

139. Muş Sancağı – Norşen köyü (katolik) – Surp Asdvadzadzin (kaynak Teodik)

140. Muş Sancağı – Norşen köyü (katolik) – St. Sopia Kilisesi (kaynak Teodik)

141. Muş Sancağı – Uştam ya da Yuştam köyü – Surp Asdvadzadzin (kaynak Teodik)

142. Muş Sancağı – Muş – Arakelots-Targmançats Manastırı (kaynak Teodik)