“Arevordilere Bir  Mesaj”

13. yüzyılın ilk yıllarında, Haykazun Arevordileri Kurm Hmayak Havatar tarafından yönetiliyordu. Ondan çeşitli Haykazunyats topluluklarını Ermeni inancında güçlendirmek için yönlendirmeye çalıştığı birkaç mektup miras aldık.

Aşağıda “Sisakan Vilayeti” ve “Yeğegnyats Dzor”un Haykazun Arevordiler’e hitaben yazdığı mektuplarından bir alıntı sunuyorum. O yıllarda kilise köylülere korkunç vergiler yüklemiş ve halkı çok zor durumda bırakmıştır. Köylülerin çoğu hayatta kalabilmek için manastırlarda yaşayarak ve köylülerden toplanan “malların” tadını çıkararak keşiş olmaya çalıştı.

Yalan, aldatma ve ikiyüzlülük değerler haline gelmiş, köyler boşaltıyordu, çünkü çünkü manastırlar erkekleri kabul etti. Sonuç olarak ülke, birçok dış tehlikeye dayanamayarak herhangi bir yabancı diktatörün kaprislerine itaat etti ve bu düzeni sürdürdü, kiliseyi vahşice savundu ve yabancı diktatörlerin vergi tahsil eden kurumu haline geldi.

İşte mektup:

“Bunu söylüyorum ve kutsal atalarımızla tanıklık ediyorum: Artık Hıristiyanların kibirleriyle yürüdükleri gibi yürümeyeceksiniz. Onların akılları bulanmış ve kalplerinin körlüğünün bir sonucu olarak içlerindeki bilgisizlikten dolayı Ermeni Ditslerinden ve atalarından yabancılaşmışlardır.

Onlar, Ermeni kökenleriyle bağlarını kopardılar, açgözlülükle suça ve her türlü hainliğe giriştiler.  

Ama Ecdadımız olan Hayk’tan ve Kutsal Kral Kırmabetlerden siz bunu öğrenmediniz. Bütün gayri inançlıları ve millet hainlerini aranızdan kovun, onların yalan ile bozulmuş yaşam şartları gibi yaşamayın.  Aklınız, sözünüz ve eylemlerinizi yenileyin ve Hayk’ın inancına sımsıkı sarılın, çünkü o inanç, doğruluk ve gerçek kutsallık ile Kutsal Ditsler tarafından yaratıldı.

O halde batıl inancı ve yalanı ortadan kaldırın. Her biri arkadaşına Hayk Havatar Nahapet hakkındaki gerçeği anlatsın, çünkü biz tek bir ailenin üyeleriyiz, tek bir Ecdat’ın torunlarıyız ve böylece Haykazunlar olarak adlandırılıyoruz. Ermeni Kırmabet  Kral’ın tacını yeniden başımızda  taşıdığımız mutlu güne kadar size önderlik eden  Ermeni Kurmlara ve Mogbetlere birleşin.”

Kurmabet Harut Arakelyan