Daron-Muş ve Batı Ermenistan’ın diğer yerlerindeki Ermenilerin gurbetlikleri ve ülke dışına göçleri yüzyıllardan beridir süregelen bir olaydı ama 1877-1878 Türk-Rus harbinden sonra yeni bir ivme kazanır. Bu, Osmanlı yetkililerinin ve mahalli Kürt aşiretlerinin Ermenilere karşı giderek şiddetlenen zulümlerinin: kırımların, kanuni ve gayrı kanuni vergilendirmenin, malsız-mülksüzleştirmenin olduğu kadar bölgede genel anlamda gitgide derinleşen sosyo-ekonomik gerilemenin, bundan dolayı da ziraat ve hayvancılık gelirlerinin düşmesinin bir sonucuydu.

Ünlü yazar ve hatip Raffi daha 1875’te manzarayı şöyle tasvir etmektedir: “Göçmenlik meselesi Türkiye Ermenileri açısından başlıca yeri tutuyor. Her yıl binlerce genç, ailelerinin geçimini sağlamak için Van, Muş, Bağeş-Bitlis, Karin-Erzurum ve diğer kentlerden Konstantinopolis-İstanbul’a doğru yollanmaktalar. Söz konusu kentlerde yaşayan halkların geçim imkânları daraldığı için bu akım giderek daha geniş bir boyut kazanıyor.” 

Makalenin tamamını aşağıdaki linki tıklayarak okuyun. 

https://www.houshamadyan.org/tur/haritalar/bitlis-vilayeti/sason/yerlesim-birimi/nuefus-hareketleri.html

“TC’de Milletin Cehaleti, Ülkeyi Uçurumdan Aşağı Attı”