Diasporadaki Ermenileri bile İtalya’nın güneyinde küçük bir yerleşim yeri olan Nor Araks’ı çok az tanıyor, aynı zamanda sakinleri de İtalya’nın yaşamına damgasını vurmuş durumda.

Yaklaşık 80 kişiden oluşan ilk yerleşimciler, Batı Ermenistan’ın evladı şair Hrant Nazaryants’ın çabalarıyla Kızılhaç mülteci kampından 1924 yılında İtalya’nın Bari kentine geldi. Ermeniler önce Bari’deki  keçe fabrikasına yerleştirildiler.

Orada onlara halı yapmak için yün işleme aletleri ve dokuma tezgâhları verildi. Bir süre sonra halılar, etkili müşterilerin dikkatini çekti.

Birkaç yıl sonra mülteci olarak gelen ve her şeylerini kaybeden Ermeniler, İtalyanlara zanaatlarını öğretmeye, onlara iş vermeye başladılar.

Birincisi New Araks’ta, ikincisi Fiore’deki San Giovanni’de ve üçüncüsü Brindis eyaletinin Oriya kentinde olmak üzere üç halı dokuma okulu kuruldu. 

Bugün, New Araks’taki evlerinin sahibi olan birkaç Ermeni aile, burayı hem İtalyanlar hem de Ermeni diasporası için bir anma ve gezi yeri yapmak istiyor. Her ne kadar garip olsa da, yurtdışındaki Ermeniler Nor Araks yerleşimi hakkında neredeyse hiç bir şey bilmiyorlar.

“Batı Ermenistan Yaratan Güçtür”