Batı Ermenistan’da, Osmanlı İmparatorluğu’nun egemenliği altında, ilk Ermeni okulları 1790’larda  ağırlıklı olarak kiliseden elde edilen gelirle veya Ermenilerin imkân ve inisiyatifiyle İstanbul’da kuruldu. 19. yüzyılın ortalarından itibaren, Batı Ermenistan’ın tüm il merkezlerinde ve ardından köylerde kız ve erkek okulları kuruldu.

Batı Ermenice eğitiminin düzenlenmesine ve gelişmesine esasen ilerici Ermeni gençliğinin girişimiyle oluşturulan bir dizi eğitim-kültür dernek ve vakıfları büyük katkıda bulunmuştur.

Ulusal Merkez Dairesi Eğitim Konseyi tarafından hazırlanan “İstatistikler”e göre, 1901-1902 yıllarında Batı Ermenistan topraklarında 7.772’si kız olmak üzere 29.371 öğrenci,  921 öğretmen ile 441 okul faaliyet gösteriyordu.

Ayrıca verilen rakamlar sadece Ermeni Apostolik Cemaatini ifade etmektedir. Ermeni Katolik ve Protestan cemaatlerine ait okullar ve öğrenciler ile özel okullara ve yabancı okullara devam eden öğrenciler istatistik dışı bırakıldı. İstatistiklere  İstanbul’daki mahalle okulları da dahil değildir.

“TC’yi Bunaklar Yönetiyor”