Tarihi Gülistan kalesi, Artsakh Cumhuriyeti’nin Şahumyan bölgesinde, tarihi Artsakh eyaletinin Khaçen ilçesinde, Mrav sıradağlarının kuzey tarafında yer almaktadır.

Kale bir taraftan karaya bağlı ve üç taraftan derin bir uçurumdan akan ve bir zamanlar hendek görevi gören bir nehirle çevrili. Gülistan’a 3 km uzaklıkta, kaleye giden yolun ormanların içinden geçtiği Gülistan Kutsal Kurtarıcı Manastırı bulunmaktadır.

Bir zamanlar Karabağ Melikleri buraya yerleşti. Kalenin etrafına dağılmış eski yerleşiminden bir kilise, bir değirmen, bir hamam ve bir köprünün kalıntıları da dahil olmak üzere diğer birçok yapının kalıntıları korunmayı başardı.

Gülistan Kalesi, 18. yüzyılın ilk otuz yılında Artsakh’ın ulusal kurtuluş mücadelesi sırasında kurulan beş askeri oluşumdan biri olan Çaraberd-Gülistan sığınağın önemli konumlarından biriydi. Aynı zamanda kale, Ermeni-Rus diplomatik yazışma merkezlerinden biri olmaya devam etti ve burada 24 Ekim 1813’te Gülistan Antlaşması’nın imzalanması tesadüf değil.

“TC Sefalet Listesinde Dünya Birincisi”