Batı Ermenistan Dışişleri Bakanı Lydia Margossian’ın konuşması

Batı Ermenistan Dışişleri Bakanlığı

Yerevan, 13 Kasım 2022,

Bayanlar ve baylar.  Senatörler,

Birleşmiş Milletler Şartı ve uluslararası hukukun tamamı, imzalayan devletler için sorumluluk taşıyan bir anlaşmanın sonucu olarak kabul edilir.

Bu antlaşmalar, devletlerin iyi niyetini ifade eden herkesin herkese karşı savaşı durumundan çıkmak için imzalanmıştır. O andan itibaren, gönüllü olarak katılan bazı devletlerin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle savaş durumları ortaya çıkıyor.

Ermeni halkının acılarında uluslararası hukukun ihlali konusu bunun canlı bir örneğidir.

Özellikle Ermenistan’ın devlet olarak tanınması (1917-1920) ve farklı şekillerde uygulanan 1920 Sevr Antlaşması gibi bir çifte standart durumuna yol açtığında.

Nitekim Fransa himayesinde imzalanan bu antlaşma, Ermenistan’la ilgili kısım hariç, Levant’taki Fransız mandası da dahil olmak üzere tüm maddeleri tam olarak uygulandı. Hatta, Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşünden ortaya çıkan devletlerin birçoğu artık Birleşmiş Milletler üyesi iken, savaşan bir taraf olan ve bu devletlerin kurtuluşuna katılan 1920 Ermenistan’ı bugüne kadar sadece 100 yılı aşkın bir işgal programı olarak değil, aynı zamanda 1920’de tanınan Ermenistan devletinin yeniden kurulmasını engellemeyi amaçlayan sürekli bir soykırım programı olarak kabul ediliyor.

Ermenistan’da kapsamlı ve kalıcı barış ve onarıcı adalet arayışı, 1920’de halefi Batı Ermenistan olan Ermeni devletinin tanınmasını sağlayan uluslararası hukuk uygulanmadan mümkün değildir. Ermenistan’ın yanında durmak, Ermeni halkının Birinci Dünya Savaşı sonunda aldığı ve 25 Haziran 1920’de Ermeni devletinin (Batı Ermenistan) Türkiye’nin de içinde bulunduğu 34’ten fazla devlet tarafından tanınmasına yol açan bu hukuk paketini onaylamak demektir. 

Sembolik figürü Anatole France olan Ermeni yanlısı hareketin devamında, Fransa’nın Ermenilere uygulanan soykırımın tanınmasından sonraki desteği, Sevr Antlaşması’nı onaylayarak ve  Başkan Wilson’un 22 Kasım Tahkim kararına destek vererek kararnamesinde taahhüt ettiği gibi imzasını yerine getireceği gerçeğine dayanacaktır (bkz. Ek).  

Bu, aynı zamanda Minsk Grubu çerçevesinde Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan (Batı Ermenistan) arasındaki sınırın diplomatik olarak çözülmesine, söz konusu Antlaşma’nın 92. maddesi çerçevesinde destek verecektir. İlgili Devletler sınır çizgisini 89. maddede belirtilen tarihe göre belirleyemezlerse, söz konusu sınırın, onu yerinde çizmekten de sorumlu olacak olan Genel Müttefik Devletler tarafından belirleneceği göz önüne  alınmalı.

Başka hiçbir yasal işlem veya açıklama, özellikle de yasal bir dayanağı olmayan Sovyet mevzuatını destekleyen yeni bir barış antlaşması imzalama girişimlerinde, Sevr Antlaşması’nın Ermeni halkı için halihazırda güvence altına almış olduğu şeyin yerini alamaz. Ermeni halkı  soykırımın  zirve aşamasında (1894-1923), Türk barbarlığının kurbanı olan 2 milyon şehidin yanı sıra, büyük dünya çatışmaları olan iki savaş sırasında özgürlük değerlerinin müdafaası için şeref sahasına düşen 500.000 evladını verdi.

Bu bağlamda Batı Ermenistan,  Fransa için ölen Batı Ermenistan’ın 500 evladına ve iki milyon sivil nüfusa,  yani Birinci Dünya Savaşı’nda ölenlerin neredeyse %10’unun anısına saygıda bulunan tüm yerel seçilmiş temsilcilere teşekkür ediyor. Ancak ulusal düzeydeki resmi Fransız vatanseverlik törenlerinin gündeminin bir parçası olarak ve özellikle 11 Kasım 1918 ateşkesinin yüzüncü yılı ile bağlantılı olarak bu onurun yokluğu ile karşı karşıya kalındığında tam bir anlayışsızlıkla karşı karşıya kalmaktadır.

Tüm bu mağdurların temelinde, tüm dünyanın barışı ve özgürlüğü, tarihleri ​​ve şehitleri için uluslararası yargıda soykırım olarak nitelendirilen uluslararası hukuk 100 yılı aşkın bir süre önce formüle edildi.

Bu barış ve özgürlük ideali içinde Doğu Lejyonu’nun tümeni, Levant’ın Fransız Ordusu’na katılan Batı Ermenistan’ın gönüllü evlatları halkların Osmanlı boyunduruğundan kurtuluşu için savaştılar. Bu özgürleşme sonucunda egemenliklerinin tüm niteliklerini yeniden kazanmış devletlerin ortaya çıkmasından ve artık Birleşmiş Milletler’de kalıcı veya gözlemci devletler olmaktan mutluluk duyuyoruz. Batı Ermenistan’ın oğulları, halkların eşit kendi kaderini tayin haklarına saygı duyma ruhu içinde, bu halkları özgürleştirerek, kendileri için bu ideali, ulusal yurtlarının yeniden yaratılmasını gerçekleştirebilsinler diye savaştı.

Bugün işgal programlarına konu olan birkaç bin yıllık tarihi Artsakh, Nahiçevan ve Batı Ermenistan toprakları, Fransa için önemli olan Alsace-Lorraine, Brittany ve Savoy kadar Ermenistan için değerlidir. Dünyanın en eski uygarlıklarından biri olan ve BM’ye üye devletlerin oluşumunun kökeninde yer alan yerli (otokton) Ermeni halkı için uluslararası hukuk uygulanmadığı takdirde, ulusal uyanışları sırasında Ermeni halkına örnek bir değer olarak bakan diğer tüm halklar için kendi kaderini tayin hakkı olmayacaktır.

Kendi kaderini tayin hakkı ilkesi, Birleşmiş Milletler tarafından desteklenmesine rağmen, uluslararası hukuka dayalı herhangi bir adalet uygulanmasının yokluğunda özünü kaybedecektir.

Fransa’yı büyük yapan Ermeni hareketinin büyük şahsiyetlerinin özverileri sayesinde, uluslararası hukukun Ermeni halkına uygulanmasındaki bu hakikat ve tarihi adalet anı, Fransa’nın onuru olacaktır.

Sıcak selamlarımı kabul edin.

Lydia Margossian

Batı Ermenistan Dışişleri Bakanı

http://www.western-armenia.eu/news/Actualite/2022/La_neutralite_de_la_France_et_la_guerre_en_Artsakh.htm 

http://www.western-armenia.eu/news/Actualite/2022/Tant_quun_Genocide_nest_pas_repare_il_se_poursuit_dans_le_temps-07.04.2022.pdf 

http://www.western-armenia.eu/news/Actualite/2020/Apres_la_liberation_de_la_Cilicie-01.07.2020.pdf