ABD Kongresi, F-35 bombardıman savaş uçaklarının Türkiye’ye satışını iptal edebilir. Fakat bir sorun var. Bunların temel kısımları Türk yapımı.

Ağustos ayında, Kongre Rus hava savunma sistemi almak istediği için, F-35 savaş uçaklarının Lockheed Martin şirketince Türkiye’ye satışını engelleyebilecek bir yasayı kabul etti.

Bütün sorun orada. Türkiye uçak parçaları üretim pazarında dünya lideri. 10 Türk şirketi, merkez gövde ve bazı iniş takımları gibi önemli bileşenler de dahil olmak üzere yaklaşık 12 milyar dolar değerinde F-35 bağlantı parçaları üretiyor. Kontrol panelleri gibi birçok ürün söz konusu olduğunda, Türkiye dünyadaki tek üretici.

Türk TAI Uçak Şirketi, Northrop Grumman ile birlikte, uçakların merkezi gövdeyi, mühimmat hücresi kapılarını ve klimalarını üretiyor ve bir araya getiriyor.

Northrop Ayesas, F-35’in iki ana bileşeninin, uzaktan füze fırlatma sistemi ile kabin genel durum panosunun tek sağlayıcısıdır.

Kale Havacılık, uçan cihazlar ve iniş için ekipmanlar üretiyor.

Fokker Elmo, F-35 motorunun elektrikli ara bağlantı sisteminin %40’ını üretiyor.

Alpin Havacılık, uçak yapısı ve montajı, iniş ekipmanları bileşenleri ve F-35 motorunun, entegre titanyum vida da dahil olmak üzere 100’den fazla parçasını üretiyor.

Teslimatta bir risk var mı?

ABD uçakla ilgili anlaşmayı yasaklarsa, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan kendi ürünleri için gerekli parçaların akışını azaltabilir. “ABD Savunma Bakanı Jim Mathis, Temmuz ayında yaptığı açıklamada, “Türkiye tedarik zincirini kapatırsa, bu durum uçak üretiminin kesintiye uğramasına, 50 uçak tesliminin ertelenmesine neden olacak ve tamamlamamız için bu boşluk bizden yaklaşık 18 ila 24 ayımızı alacak” dedi.

Erdoğan Kongraye yolladığı mektupta nasıl bir tepkide bulunacağı konusunda çok şey söylemedi. Mathis’in Kasım ayı ortasında Türkiyenin katılımı durumunda beklenen olası değişimin etkisine ilişkin Kongreye bir rapor sunması gerekiyor. Lockheed, şu anda Türklere satışların devam ettiğini söylüyor.