Dağlık Karabağ (Artsakh Cumhuriyeti) Devlet Başkanı Arayik Harutyunyan, Rusya Federasyonu Başkanı Vladimir Putin’e açık bir mektup gönderdi. “Armenpress” in aktardığına göre mektup, Artsakh Cumhuriyeti Devlet Başkanının Facebook sayfasında yayınlandı.

“Hürmetli Vladimir Vladimiroviç,

Karabağ-Rusya ilişkilerinin asırlık bir geçmişi var. Rusya, Karabağ halkının tarihi hafızasında, her zor durumda Ermenilerin bu kısmına her zaman ulaşmış kardeş bir ülke olarak algılanmaktadır. Karabağ-Rusya ilişkileri, özellikle NKR (Artsakh) krallıklarının (melik evleri) altın çağında yaşandı, bunun hakkında birçok miktarda kanıt var.

Bir Yüzyıldan fazla bir süre (19. yüzyılda ve 20. yüzyılın 1910 yılına kadar) Karabağ, Çarlık Rusya’sının bir parçasıydı. Karabağ için bu tarihi dönem, uzun bir barış, diasporadan geri dönme ve ekonomik gelişme konularında damgasını vurdu. Kültürel yaşam da gelişti. Artsakh’ın idari ve siyasi merkezi olan Şuşi’nin 19. yüzyılın ikinci yarısında Kafkasya’nın en önemli kültürel, manevi ve ekonomik merkezlerinden biri haline gelmesi dikkat çekicidir.

Aynı tarihsel dönemde, Valerian Madatov, Hovhannes Lazarev, Lazar Serebryakov, Mikayel Loris-Melikov, Vasili Behbutov  gibi Artsakh Ermenilerinden oluşan takımyıldızı ve diğerleri, Rus İmparatorluğu’nun askeri-politik ve kamusal yaşamında öncü bir rol oynadı.

Bu ilişkiler ,Sovyet döneminde de devam etti.

İkinci Dünya Savaşı sırasında, Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi’nden ve tarihi Artsakh’tan yaklaşık 90.000 Ermeni savaşa katılmış olup, bunların yarısı hayatlarını vatan savunmasına adamıştır.

Artsakh, Sovyetler Birliği kahramanları sayısı ve kişi başına düşen “Şeref madalyası” açısından, SSCB’de en üst sıralarda kendine yer edinmişti.

SSCB’nin beş Ermeni mareşali Artsakh’dandı: Hovhannes Bağramyan, İvan İsakov, Hamazasp Babacanyan, Armenak Khanperiants (Sergey Khudyakov), Sergey Aganov.

30’dan fazla general ve binlerce subay, askeri yetenekleriyle göz kamaştırdı.

Anastas ve Artyom Mikoyan, İvan Tevosyan, Andranik İosifyan, Nikolay Yenikolopov, Mikael Tariverdiyev ve daha başkalarının kökeni Artsakh’tandı.

Artsakh-Rusya ilişkileri bugün de devam ediyor.

Rusya’da yaşayan yaklaşık 3 milyon Ermeni’nin önemli bir kısmı, Artsakh’tandır. Bu insanların arasında 1980’lerin sonunda ve 1990’lı yıllarda Azerbaycan’ın soykırımcı etnik temizlik politikası nedeniyle, Artsakh’tan zorla sınır dışı edilenler vardır.

Azerbaycan-Karabağ sorununun çözümünün her aşamasında, Rusya’nın, uluslararası hukuka uygun olarak, güç veya güç tehdidi kullanmama ve anlaşmazlıkların barışçıl çözümü ilkesini uyguladığını vurgulamak isterim.

Azerbaycan-Karabağ sorununun çözümünde Rusya, hem AGİT Minsk Grubu eş başkanlığında, hem de ayrıca bir rol oynamaktadır.

Artsakh Cumhuriyeti, Rusya’nın arabuluculuk çabalarını, aktif rolünü ve özellikle 1994’teki anlaşmazlık çözümünün tüm aşamalarında, bilhassa da Üçlü Ateşkes Anlaşmasına varılmasındaki belirleyici misyonunu takdir etmektedir

Rusya, 2016 yılında Azerbaycan-Karabağ sorununun tırmanmasının bir sonraki aşamasında da belirleyici bir rol oynadı.

5 Nisan 1994’te Moskova’da, çatışmaların sona erdirilmesi ve ateşkesin yeniden tesis edilmesi için Rusya’nın arabuluculuğuyla bir anlaşmaya varılarak, ateşkes imzalandı.

Azerbaycan’ın, Artsakh’a yönelik başlattığı saldırganlığı ve geniş çaplı savaşı durdurmak için Rusya’nın aktif diplomatik çabalarını takdir ediyoruz.

Ayrıca, Dağlık Karabağ’da (Artsakh Cumhuriyeti’nde), tüm Ermeniler arasında, “Valday” Kulübündeki konuşmanızdaki duruma ilişkin objektif değerlendirmelerin büyük bir yankı aldığını da bildirmek isterim.

Konuşmanızda şöyle bahsettiniz:”Bu çatışma devletler arası bir çatışma veya topraklar için bir mücadele olarak değil, etnik çatışmayla başladı. Maalesef bu bir gerçektir. Sumgayit’te ve ardından Dağlık Karabağ’da Ermeni halkına karşı acımasız suçlar işlendi. Ve tüm bunları hesaba katmalıyız. ” 

Maalesef Azerbaycan bu soykırım politikasını bugüne kadar sürdürüyor.

Saygıdeğer Vladimir Vladimiroviç,

Bölgemizde ve dünyada büyük itibara sahip olan bir devlet başkanı ve kişisiniz. Bütün bunları hesaba katarak, Azerbaycan-Karabağ ihtilaf bölgesindeki savaşı sona erdirmek ve siyasi süreçleri yeniden başlatmak için her türlü çabaları göstermenizi rica ediyoruz.”