Azerbaycan İvan İsakov’un büstünü yıktı

  • by Western Armenia, Şubat 21, 2024 in Kültür
50 görüntüleme

16 Şubat 2024'te Azerbaycan tarafının, Batı Ermenistan'ın oğlu Amiral Hovhannes Isakov'un işgal altındaki Stepanakert kentindeki büstünü yok ettiği öğrenildi.

Büstün yaratıcısı heykeltıraş Albert Harutyunyan'dır, büst 2018 yılında dikilmiştir. Amiral Hovhannes İsakov, 22 Ağustos 1894'te Kars'ın Hacişen köyünde doğdu.

O, Sovyetler Birliği Donanması'nın Ermeni amiraliydi, Sovyetler Birliği'nin bir kahramanıydı, bir askeri teorisyendi.

Gözlem, Azerbaycan tarafının Sovyet yıllarında ve son 30 yılda Stepanakert şehrine dikilen heykel ve büstleri kasıtlı olarak söküp ortadan kaldırmaya başladığını varsaymamızı doğruluyor. Azerbaycan tarafı bu adımla Stepanakert'i kültürsüzleştiriyor, şehrin Ermenilik sembollerini ve kültürel mirasını ortadan kaldırıyor. Azerbaycan tarafının bu adımı Stepan Şahumyan'ın heykelini açıkça sökerek başlatmış olması daha da dikkat çekicidir. 

Azerbaycan, işgal altındaki topraklarda kültürel değerlerin korunmasına ilişkin Lahey, Cenevre ve uluslararası insani hukuk hükümlerini ihlal etti. 

Kültürel miras, insanın yaratıcı düşüncesinin özel bir ifadesi olarak kabul edilir ve savaş sırasında veya sonrasında yok edilmesi veya zarar görmesi insan/topluluk üyelerinin kültürel haklarını doğrudan ihlali anlamına gelir.

Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin 8. maddesi, işgal altındaki topraklardaki kültürel mirasın yok edilmesini uluslararası bir savaş suçu olarak kabul ediyor. "Dine, eğitime, sanata, bilime ve hayır kurumlarına adanmış yapılara, tarihi eserlere, hastanelere, askeri hedef olmadıkça kasıtlı saldırı yapılması yasaktır.

İşgal sırasında gerçekleşen çeşitli ilişkiler ve süreçler Uluslararası İnsancıl Hukuk tarafından düzenlenmektedir. Uluslararası insancıl hukukun 38., 39., 40. ve 41. maddeleri kültürel değerlerin korunmasına değinmektedir. 

Uluslararası Adalet Divanı'nın, kültürel değerlerin korunmasına ilişkin hükümler de dahil olmak üzere, işgal altındaki topraklarda yürürlükte olan yasaların uluslararası geleneksel hukuk yani (içtihatlar altında) statüsünü kazandığını teyit ettiğini vurgulamak son derece önemlidir. Evrensel ve kaçınılmaz bir kural olarak hareket ederler ve devletler için herkesi bağlarlar.

UNESCO Genel Konferansı'nın 2003 yılında Paris'teki 33. oturumunda kabul edilen Kültürel Mirasın Kasıtlı Yok Edilmesi Bildirgesi, işgal altındaki topraklarda silahlı çatışmalar sırasında ve sonrasında kültürel mirasın korunmasına yönelik ilkeler önermektedir. Silahlı Çatışma Durumunda Kültürel Varlıkların Korunmasına İlişkin 1954 Lahey Sözleşmesi'nin 1999 tarihli İkinci Protokolünün 9. Maddesi de düşman kontrolü altındaki bölgelerdeki kültürel varlıkların imha edilmesini yasaklamaktadır.

“Batı Ermenistan Barbar Türk İşgalcilerine Karşı Mücadelede”