Sevan Nışanyan’ın çevirisiyle “Türkiye Ermeni Coğrafyası” ansiklopedisi yayımlandı

  • by Western Armenia, Mart 28, 2024 in Kültür
61 görüntüleme

Muazzam bir eser, publist, gazeteci Sevan Nışanyan tarafından kusursuz bir tercümeyle yayımlandı. "Türkiye'nin Ermeni Coğrafyası" ansiklopedisi kitapseverler ve araştırmacılar için mutlaka faydalı bir kitap olacaktır. 

Kitabın ana kaynağı, Eprikyan'ın 1902-1907 yıllarında Ermeni yerleşimleriyle ilgili yayınlamaya başladığı ancak ikinci cildini yarım bıraktığı, Venedik'in Mkhitaryan papazlarından Sukias Eprikyan'ın "Resimli doğal dünya sözlüğü"dür. Artık Sevan Nışanyan bu çalışmayı tamamladı, boşlukları doldurdu ve bu yeni ansiklopediyi okuyuculara sundu. 

Eprikyan'ın sözlüğü 20. yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu sınırları içinde ve dışında kalan Ermeni yerleşimlerini konu alıyordu. Bu ansiklopedi ile Nışanyan, Eprikyan'ın kullandığı kaynaklardan yararlanarak sözlüğü tamamlamaya çalıştı. Bu sayede 19. yüzyılın renkli şahsiyetleri İncicyan, Garegin Srvandztyan ve Alişan'ın eserlerinden önemli pasajlar Türkçeye çevrildi. 

Papaz Sukias Eprikyan, 1873 yılında o zamanlar Rus İmparatorluğu'nun yönetimi altında olan Akhaltsha'da doğdu. Mkhitaryan Cemaati'nin bir üyesiydi, yaşamının bir dönemini St. Lazar Adası Manastırında geçirdi ve 1952'de Venedik'te vefat etti.

Ansiklopedik eserin ilk cildi 1902 yılında Venedik'te basılmış, daha sonra büyük kabul görerek 1903 ve 1905 yıllarında iki bölüm halinde yeniden basılmıştır. İkinci cilt 1907'de oldukça geç bir tarihte yayımlandı ve diğer iki cilt hiçbir zaman basılmadı. 

Modern ansiklopedinin amacı Ermeni tarihinde bahsedilen yerlerin bir listesini sağlamaktır. Eserde 1900 yılında Rusya'nın hakimiyetinde olan Kafkas ülkelerine geniş yer ayrılmış, ayrıca İran, Bulgaristan, Romanya, Polonya, Hindistan gibi ülkelerdeki tarihi Ermeni yerleşimlerine de değinilmiştir.    

Çevirmen Nışanyan, Eprikyan'ın sözlüğünde yer alan ve işgal altındaki Batı Ermenistan'ın mevcut coğrafyasıyla ilgili yalnızca sözlük makaleleriyle yetiniyordu. Bunun için Eprikyan'ın 1314 sayfalık eseri 650 sayfaya indirildi. Eprikyan'ın bitiremediği birçok malzeme de tamamlandı. Bu sayede 600'den fazla yeni isim eklendi. 

Bu çalışmayı gerçekleştirdiğinden dolayı eserin yazarını kutlarız. 

“Batı Ermenistan Vahşi Türk İşgalcilerine Karşı Mücadelede”