Hollanda ve Belçika’daki Ermenilerin zengin tarihi

  • by Western Armenia, Şubat 23, 2024 in Antik Tarih
54 görüntüleme

Ermeni matbaası

“Nerede Ermeniler varsa orada mutlaka Ermeni kiliseleri ve kitapları da vardır…”

Ermeni Patriği 1656 yılında, Matevos Tzaretsi'yi (Tsari Matevos) İncil'in Ermeni dilinde basılıp basılamayacağını incelemek üzere Venedik'e gönderdi.

Venedik'in yüzyıllardır Ermenilerle iyi ilişkileri olmasına rağmen Katolik Kilisesi, Ermenilerin Ortodoks Ermeni edebiyatını yayınlamasını oldukça zorlaştırdı. Böylece Tzaertsi şansını, o zamanlar Protestanlar tarafından yönetilen ve Katoliklik dışındaki her şeye karşı dini hoşgörüsüyle bilinen Kuzey Aşağı Ülkelerinde denemeye karar verdi. Yaklaşık 1660 yılı civarında Matevos Tzaretsi Amsterdam'a yerleşti ve 1661'de ilk Ermenice kitap "Oğul İsa" adıyla yayımlandı. 1666 Nihayet vakit geldi ve ilk basılı İncil Ermenice olarak çıktı. Ermeni alfabesinin kalıp dökümü sürecinde Ermeni matbaacılara Amsterdam Belediye Başkanı Nikolaas Witsen'den başkası yardım etmedi. Macar harf kesici, matbaacı ve yazıcı Miklós Totfalusi Kis ve o dönemde halen Amsterdam'da çalışmakta olan ünlü Daniel Elsevier gibi usta tipografları bizzat bir araya getirdi. Kısa sürede Amsterdam'da geliştirilen Ermeni harf kalıpları Avrupa'daki matbaacılara gönderildi. On binlerce Ermeni kitabı Amsterdam'dan Avrupa ve Asya'ya ulaştı. Hollanda üniversite kütüphanelerinde hâlâ o döneme ait çok sayıda basılı Ermenice kitap ve harita bulunmaktadır.    

“Batı Ermenistan Barbar Türk İşgalcilerine Karşı Mücadelede”