Ortaçağ Ani, “Binbir Kilise Şehri” olarak bilinir. Ermeni tarihçi Stepanos Orbelian, 13. yüzyılda Ani’yi “sayısız kiliseye sahip” bir şehir olarak tanımlamış ve daha sonra “Binbir Kilise Şehri” tanımı Ermeni geleneğinde yayılmıştır.
Zirve döneminde Ani’nin yaklaşık 100 bin nüfusu vardı ve bölgenin en önemli şehirlerinden biriydi. 1071’deki Manazkert Savaşı’ndan sonra şehir yavaş yavaş eski önemini kaybetti.
Tekrarlanan Türk ve Moğol istilaları ve yıkıcı bir deprem, Ani’ye ağır darbeler indirerek şehrin gerilemesini hızlandırdı. 17. yüzyıla gelindiğinde, bir zamanlar güçlü olan şehir yavaş yavaş unutulmaya yüz tutmuştu.
