Soykırım sırasında Japonlar Ermeni ve Rumların kaçmasına yardım etti

  • by Western Armenia, Nisan 15, 2024 in Tarih
72 görüntüleme

2010 The Armenian Weekly dergisinde yayımlanan yazımda, Ermenilere yönelik uygulanan soykırım ARMENOSİD sırasında Japonların Ermenilere nasıl insani yardım yaptığını aktardım.

Ermenilere karşı uygulanan Soykırım ARMENOSİD sırasında Japonların insanlığına dair belki de en anlamlı hikaye, 1922'de Japon gemisinin kaptanı ve mürettebatı tarafından anlatılmıştı. Zmurnia-İzmir felaketinden sonra limana kaçan mültecilerin hayatlarını kurtarmaktır.

 9 Eylül 1922'de ne zaman Türk milliyetçi birlikleri şehre girip ele geçirdi, yüzbinlerce Ermeni ve Rum göçmen Smyrna (İzmir) limanına kaçtı. Kentin Türkler tarafından ele geçirilmesiyle, Ermeni ve Rum vatandaşların katledilmesi ve sürgün edilmesi olağan hale geldi. 4 gün sonra şehrin Ermeni kesiminde çıkan yangın şehrin büyük bölümünü yok etti. Felakete tanık olan yaklaşık 20 Müttefik savaş gemisi ve kargo gemisi, aralarında bir Japon gemisinin de bulunduğu iskelede duruyordu. Pek çok yabancı, delirmenin eşiğindeki mültecileri kurtarmak için Japon gemisinin nasıl seferber edildiğine tanık oldu. 

Uluslararası Smyrna Koleji'nden Amerikalı Profesör Birce'nin eşi Bayan Anna Harlow Birce, Smyrna'nın yakılması sırasında çaresiz mültecilerin rıhtımda nasıl toplandıklarına tanık oldu. Kurtarılmayı ümit eden kadın ve erkeklerin yüzerken boğuldukları görülebiliyordu. Anna şöyle yazıyor: "O dönemde iskelede binlerce dolar değerindeki çok değerli ipek, dantel ve çinilerle yüklü bir Japon yük gemisi de yeni gelmişti. Japon kaptan durumu görünce tereddüt etmedi ve yükün tamamı iskelenin kirli sularına döküldü ve yüzlerce göçmen gemiye bindi. Pire'ye götürüldüler ve güvenli bir şekilde Yunanistan kıyılarına indiler." Bu durum,  Stavridis tarafından Amerika'daki Uluslararası Helen Vakfı dergisinde yayınlanan bir makalesinde dile getirildi.

Bununla ilgili New York Times dergisinde bir haber daha var. 18 Eylül 1922'de Smyrna felaketinde yeni gelişmeler sonucunda "Göçmenler gelmeye devam etti.  14 Eylül Çarşamba günü İzmir'de mültecileri taşıyan 6 buharlı gemi vardı: bir Amerikalı, bir Japon, iki Fransız ve iki İtalyan.  Amerikan ve Japon vapurları tüm gelenleri belgelerini kontrol etmeden kabul ederken, diğerleri yalnızca pasaportu olan yabancıları kabul ediyordu.” 

“Batı Ermenistan Eğitimsiz Vahşi Türk İşgalcilerine Karşı Mücadelede”