ABD Kongresi, Bakü’yü Dağlık Karabağ’ın kültürel mirasını korumaya ve etnik Ermenilerin Dağlık Karabağ’daki evlerine dönme hakkını güvence altına almaya mecbur etti. 18 Aralık 2025’te, 119. ABD Kongresi’ne (2025-2026) sunulan H.R. 6840 sayılı yasa tasarısı, Bakü için açık şartlar ortaya koyuyor. Belgenin 2. Bölümünde (“Ermenistan’a Güvenlik Yardımının Gözden Geçirilmesi”) belirtilen 5 temel noktayla, ABD yasama organı Bakü ile ilişkilerini şartlandırarak, Bakü’yü etnik Ermenilerin Dağlık Karabağ’a dönme hakkını tanımaya ve Ermeni kültürel ve dini mirasının korunmasını garanti etmeye mecbur ediyor. 

https://www.congress.gov/bill/119th-congress/house-bill/6840/text։

Belgenin Bakü’yü şu konularda yükümlü kıldığını belirtmek önemlidir:

Etnik Ermenilerin Dağlık Karabağ’daki evlerine dönme haklarını tanımak ve Dağlık Karabağ’daki Ermeni kültürel ve dini alanlarını korumayı taahhüt etmek.

Ortak Bildiri kapsamındaki taahhütlerini sürdürmek.

Tüm askeri güçlerini Ermenistan’ın egemen topraklarından tamamen çekmek.

Tüm Ermeni savaş esirlerini koşulsuz olarak serbest bırakmak.

Ermenistan’a karşı düşmanca eylemlere son vermek.

Yukarıdaki 5 maddenin uygulanmasını sağlamak için, ABD Savunma Bakanı’nın, yasanın kabulünden itibaren 180 gün içinde ve daha sonra her yıl (diğer bakanlıklarla koordinasyon içinde), Bakü hükümetinin bu yönde önemli adımlar attığını Kongre savunma komitelerine onaylaması gerektiğini belirtmek önemlidir. Savunma Bakanı, 5. paragrafta belirtilen bilgileri doğrulayamazsa, bu doğrulamanın tarihinden itibaren en geç 14 gün içinde, Ermenistan Cumhuriyeti’nin caydırıcılık ve öz savunma yeteneklerindeki eksiklikleri değerlendirmek üzere, ABD’nin Ermenistan Cumhuriyeti’ne sağladığı güvenlik yardımını derhal gözden geçirecektir.

ABD’nin, özellikle 23 Temmuz 2025 tarihli, ABD Kongresi’nin 87 üyesinin ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya yazdığı ve Bakü’nün bölgedeki tarihi kilise ve manastırları yok etme politikasını ele alan mektubunu örnek göstererek, Ermeni kültürel mirasının korunmasına sürekli olarak yardımcı olmaya çalıştığı belirtilmelidir. Daha fazla bilgi için bkz. https://monumentwatch.org/hy/2025/07/25/ամն-կոնգրեսի-87-անդամներ-պաշտոնական-նամ/։

Ayrıca, bunun ABD Kongresi’nin tek girişimi olmadığını da belirtmek önemlidir. Bu, Amerikan okullarında Ermenilere Karşı İşlenen Soykırımı tarihini öğretmek ve öğretmenleri eğitmek için Kongre Kütüphanesi’ni önümüzdeki beş yıl boyunca finanse edecek bir yasa tasarısıdır. Belgenin amacı, 1915-1923 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu tarafından işlenen suçlar konusunda farkındalığı eğitim programları aracılığıyla artırmak, bunların inkarını ve gerçeklerin çarpıtılmasını önlemektir. https://www.congress.gov/bill/119th-congress/house-bill/2585/text։