Araştırmalar Artsakh’ın manevi ve kültürel mirasının bir kısmının yok edildiğini, diğer kısmının ise ya yok ediliyor ya da yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Bütün bunlar “Gerçek Doğrulama Platformu” tarafından dijital hesaplamayla doğrulanmaktadır.

2020 yılındaki 44 gün süren savaş sonucunda manastır ve kiliseler, haçkarlar, mezar taşları, türbeler, mezarlıklar ve kutsal alanlar olmak üzere 2.000’e yakın kültürel anıtlar Bakü’nün kontrolü altına girdi. Bunların arasında Şuşi’deki Kutsal Kurtarıcı Ghazançetsots Katedrali, Yeşil Kilise diye de anılan, Vaftizci Aziz Hovhannes Kilisesi bulunmaktadır. 

“Artsakh’ın Kültürel Mirasının İzlenmesi” programı 2022’de bir analiz yayınladı; buna göre Artsakh’taki toplam manevi ve kültürel anıt sayısı 4.000’i aşıyor; bunların yüzde 10’u Hıristiyanlık öncesi, yaklaşık yüzde 1,5’i Müslüman, geri kalanı Ermeni Hıristiyan anıtlarıdır ve tarihleri ​​4. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar uzanmaktadır.

Eylül 2023 savaşı sonucunda Artsakh’ın nüfusu tamamen azaldı ve üç ay sonra “Kafkas Mirasını Koruma” örgütü, Artsakh’taki kültürel mirasın durumuna ilişkin altıncı izleme raporunu yayınladı. 

Belgede 8’i yıkılmış, 12’si hasar görmüş, 24’ü ise tehlike altında olmak üzere 44 manevi ve kültürel eserden bahsediliyor.

Haziran 2024’te “Kafkas Mirasının Korunması” örgütü Artsakh’taki yedinci kültürel miras izleme çalışmasının sonuçlarını yayınladı.

Sadece 6 ayda yıkılan kültür eseri sayısı 14’e, hasar gören eser sayısı 12’ye, tehlike altında olan eser sayısı ise 31’e ulaştı.

“Batı Ermenistan Eğitimsiz Vahşi Türk İşgalcilerine Karşı Mücadelede”