İnsan Hakları İzleme Örgütü Doğu Ermenistan’da insan haklarının durumuna değindi 

  • by Western Armenia, Ocak 13, 2024 in Toplum
52 görüntüleme

İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün dün yayımlanan yıllık raporunda, insan hakları sorunlarına yönelik tüm dünyaya yayılan "seçici tepki" ve "işlemsel diplomasi" eleştirildi. 

Amerika'nın Sesi, raporda ayrıca Doğu Ermenistan'dan da bahsedildiğini yazıyor. 

Kaynağın belirttiği ve uluslararası insan hakları örgütüne göre Artsakh-Dağlık Karabağ ihtilafı ve 100.000'den fazla Ermeni'nin sınır dışı edilmesi 2023 yılında Doğu Ermenistan için önemli olaylardı.

İnsan Hakları İzleme Örgütü'ne göre, "100.000'den fazla Ermeni, yani Artsakh-Dağlık Karabağ'daki Ermeni nüfusunun neredeyse tamamı, Azerbaycan'ın bölge üzerinde tam kontrol sağlamak amacıyla düzenlediği askeri operasyonun ardından Eylül 2023'te Doğu Ermenistan'a gitti."

Raporda, Bakü tarafından başlatılan askeri operasyonun öncesinde, Azerbaycan'ın Aralık 2022'den itibaren Doğu Ermenistan ile Artsakh-Dağlık Karabağ arasındaki ulaşımı askıya alması nedeniyle Artsakh-Dağlık Karabağ'da aylarca süren ciddi gıda, ilaç, hijyen malzemesi ve diğer temel mal sıkıntısının yaşandığı vurgulanıyor.

Raporun Bakü ile ilgili bölümünde Örgüt şunları hatırlatıyor: "Azerbaycan, [BM] Uluslararası Adalet Divanı'nın Şubat ve Temmuz 2023'te verdiği, Azerbaycan'a "insanların, araçların ve yüklerin Laçin Koridoru'ndan her iki yönde engelsiz hareketini" sağlamaya çağıran geçici kararlarına uymayı reddetti."

Eylül 2023'teki askeri operasyonların ardından Bakü'nün "fiili yetkililerin birçok liderini" tutukladığı ve onları diğer şeylerin yanı sıra terörü finanse etmek, yasadışı silahlı gruplar oluşturmak ve sınırı yasa dışı geçmekle suçladığı da belirtiliyor.

Fakat rapor, Ermeni ve Azeri liderlerin ilişkileri normalleştirmeye ve askerlerin değişimine yönelik adımlara ilişkin Aralık 2023'teki ortak açıklamasını "tarihi" olarak nitelendiriyor.

Doğu Ermenistan'daki gelişmelere değinen "İnsan Hakları İzleme Örgütü", polis, ifade özgürlüğü, kadın hakları, sınırlı yeteneklere sahip yani engelli kişiler ve cinsel azınlıklar alanlarındaki birçok soruna dikkat çekti.

İnsan hakları örgütü, Doğu Ermenistan'da "kolluk kuvvetlerinin suiistimallerine ilişkin etkili hesap verme eksikliğinin süregelen bir sorun olduğunu" yazıyor ve yetkililerin bu tür vakaları sıklıkla "resmi konumun kötüye kullanılması" bağlamında araştırdığını da sözlerine ekliyor. 

Rapora göre, Doğu Ermenistan'da hakaret suç olmaktan çıkarılmış olsa da gazeteciler ve medya, medyayı hukuk mücadelesine sürükleyen ve ağır para cezaları tehdidinde bulunan politikacılar ve özel şirketler tarafından hedef alınmaya devam ediyor.

Raporda, "Medya savunuculuğu grubunun, 2023 yılının Ocak ve Eylül ayları arasında medyaya karşı 23 yeni hakaret davası açıldığını bildirdiği" ifadesi yer alıyor.

Yayında ayrıca Doğu Ermenistan Parlamentosu tarafından kabul edilen ve devlet kurumlarına "talepleri reddetme" konusunda ek fırsat tanıyan yasa değişikliğinden de bahsediliyor.

"İnsan Hakları İzleme Örgütü" aynı zamanda Doğu Ermenistan'da aile içi şiddet, sınırlı yeteneklere sahip kişilere yönelik ayrımcılık ve cinsel yönelim nedeniyle şiddet vakalarına da değinmektedir. Raporda, Doğu Ermenistan'daki LGBT topluluğunun temsilcilerinin "ayrımcılık, taciz ve şiddete maruz kalmaya devam ettiği" iddia ediliyor.

Engelli kişilerin haklarından bahsederken rapor, ülkede psikososyal ve zihinsel engelli kişilere yönelik kapsamlı toplumsal hizmet programlarının bulunmadığını vurguluyor.

Aile içi şiddete gelince, raporda geçen yılın ilk yarısında kaydedilen aile içi şiddet şikayetlerinde 2022'nin aynı dönemine kıyasla önemli bir artış olduğu belirtiliyor. 144 kişi hakkında suç duyurusunda bulunuldu. Eylül 2022 ile Eylül 2023 arasında en az 12 kadın öldürüldü.

Rapor, Doğu Ermenistan'da aile içi şiddet mağdurları için sadece iki sığınma evinin bulunduğunu ve bunların toplamda 24 kadın ve çocuklarını barındırabildiğini hatırlatıyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü, Kadın Savunma Merkezi'nin sığınma evlerinin sürekli olarak aşırı kalabalık olduğunu ve kolluk kuvvetleri de dahil olmak üzere kadınların korunmasının etkisiz kaldığını söylediğini aktarıyor.

İnsan hakları örgütüne göre genel olarak geçtiğimiz yıl, dünya için yalnızca insan hakları ihlalleri ve savaşlar nedeniyle değil, aynı zamanda insan haklarının korunmasını baltalayan "seçici tepkiler" ve "işlemsel diplomasi" nedeniyle de son derece zor geçti.

Amerika'nın Sesi'ne konuşan İnsan Hakları İzleme Örgütü temsilcisi Lama Faki, İsrail-Hamas çatışmasını "bazı ülkelerin 7 Ekim'de (2023) Hamas'ı haklı olarak eleştirmeye hazır olduğu" "seçici bir yanıt" örneği olarak nitelendirdi. Ancak İsrail ordusunun Gazze'de uyguladığı şiddet hakkında konuşmak istemiyor."

“Batı Ermenistan Türk İşgalcilerine Karşı Mücadelede ”