UCLA-ի մէջ աւարտած է հայերու բռնագրաւուած ունեցուածքի արխիւի թուայնացման աշխատանքը

  • by Editbeglari, May 13, 2026 in Արմէնոսիդ
114 դիտում

Լոս Անճելըս — UCLA-ի մէջ գործող «Հայերու Ցեղասպանութեան Ազգային հետազօտական ծրագիր»ը (AGRP), որ կը գործէ «Փրոմիս» հայկական հիմնարկի շրջանակին մէջ, յայտարարած է Հայերու ցեղասպանութեան ընթացքին եւ անկէ ետք բռնագրաւուած հայկական ունեցուածքներուն վերաբերող նոր թուային արխիւի աւարտին մասին։

«Հայերու բռնագրաւուած ունեցուածքի աճուրդը․ Emval-i Metruke» անունը կրող այս արխիւը կը ներկայացնէ 1920–1930-ական թուականներու հազուագիւտ թերթային յայտարարութիւններու հաւաքածոյ մը, որոնց միջոցով Օսմանեան կայսրութեան նախկին «լքուած գոյքերը» հրապարակային աճուրդներով վաճառուած են Թուրքիոյ տարբեր քաղաքներուն մէջ։

Հետազօտութիւնը ցոյց կու տայ, թէ ինչպէս 34 քաղաքներու եւ բնակավայրերու մէջ պետական մակարդակով իրականացուած է այդ ունեցուածքներուն վերաբաշխումը՝ հիմնուելով ժամանակաշրջանի տեղական մամուլին մէջ հրապարակուած յայտարարութիւններուն վրայ։

Արխիւի նիւթերը երկար տարիներ հաւաքած է անկախ հետազօտող Սայիթ Չեթինօղլուն, ով նաեւ ներկայացուցած է ծաւալուն վերլուծութիւն մը բռնագրաւման մեխանիզմներուն վերաբերեալ։ AGRP-ի աջակցութեամբ նիւթերը թուայնացուած, թարգմանուած եւ առաջին անգամ ամբողջութեամբ որոնելի դարձած են։ Անոնք հասանելի են թէ՛ անգլերէն, թէ՛ թրքերէն տարբերակներով։

Հետազօտողները կը նշեն, թէ այս աշխատանքը կարեւոր է հայերու տնտեսական կորուստներուն համակարգուած բնոյթը հասկնալու համար եւ նոր հնարաւորութիւններ կը բանայ յետագայ արխիւային ուսումնասիրութիւններու դիմաց։