“Հայ վաճառականը կապիկի հետ”, 1700-1725թ․թ․, Հոլանդիայի` ազգային պետական թանգարանից

17-18-րդ դարերի ընթացքում հայ վաճառականները`  Միացյալ Նահանգներ  կամ Նիդերլանդների միացյալ նահանգներ  ժամանեցին ներգաղթի երեք ալիքներով:

Ջուլֆայից  առաջին ալիքը հասավ Իրանի Սպահանի արվարձան, և հոլանդացիները կոչեցին` «Jolfalijnen» կամ պարսիկներ: Երկրորդ խումբն եկել է օսմանյան գլխավոր ծովային նավահանգիստներից՝ Հալեպից, Կոստանդնուպոլսից և Զմյուռնիայից, իսկ երրորդը՝ Մոսկվայից և Սանկտ Պետերբուրգից:

Միգրացիայի հիմնական դրդապատճառը Հոլանդիայի Հանրապետության վերելքն էր, մասնավորապես, Ամստերդամի` 17-րդ դարում` որպես համաշխարհային տնտեսական գործունեության կենտրոն։

Ամստերդամի հայկական բիզնես տները մասնաճյուղեր են բացել եվրոպական այլ քաղաքներում և երկրներում՝ Վենետիկ, Լեգորն, Մարսել, Իսպանիա։ Բալթիկ ծովի ափերից ներկրում էին դեղին սաթ, որի պահանջարկը մեծ էր Զմյուռնիայում։ Պարսկական մետաքսի ներկրումը գրեթե ամբողջությամբ եղել է հայերի ձեռքում` 1700-1765 թվականներին: Քանի որ Միջերկրական ծովն այդ դարաշրջանում լցված էին ծովահեններով , նրանց նավերը ուղեկցվում էին ռազմանավերով: Նման առագաստանավերից մեկը կոչվում էր “Coopman van Armenien” (Հայաստանի վաճառական): 1653 թվականի հյուպատոսական զեկույցում ասվում է, որ “Armenische Coopman”-ը, որին ուղեկցում էր “Gelderland” ռազմանավը, ապահով հասել էր Զմյուռնիա։