Հայերու հարուստ պատմութիւնը Նիդերլանդներու եւ Պելկիոյ մէջ

  • by Editbeglari, February 21, 2024 in Հին Պատմութիւն
530 դիտում

Հայ վաճառականը կապիկին հետ, մոտ. 1700-1725, Հոլանտային ազգային պետական թանգարանէն

17-րդ եւ 18-րդ դարերու ընթացքը հայ վաճառականները` Միացեալ Նահանգներու Հանրապետութեան մէջ  կամ Նիդերլանդներու Միացեալ Նահանգներ  ժամանեցին երեք ներգաղթին ալիքներով:

Առաջին ալիքը հասաւ Իրանի Սպահանի արուարձան Ջուլֆայէն եւ հոլանտացիները կոչեցին «Jolfalijnen» կամ պարսիկներ: Երկրորդ խումբը եկած է օսմանեան գլխաւոր ծովային նավահանգիստներէն՝ Հալեպէն, Կոստանդնուպօլիսէն եւ Զմիւռնիայէն, իսկ երրորդը՝ Հրեշտակապետէն, Մոսկուայէն եւ Սանկտ Պետերսպուրկէն:

Միգրացիային հիմնական դրդապատճառը Հոլանտային Հանրապետութեան եւ մասնաւորապէս Ամսթերտամին վերելքն էր 17-րդ դարը որպէս համաշխարհային տնտեսական գործունեութեան կեդրոն։

Ամսթերտամին հայկական բիզնես տուները մասնաճիւղեր են բաց թողած եւրոպական այլ քաղաքներ եւ երկրներ՝ Վենետիկ, Լեգորն, Մարսիլիա, Սպանիա։ Բալթիկ ծովին ափերէն կը ներկրէին դեղին սաթ, որու պահանջարկը մեծ էր Զմիւռնիային մէջ։ Պարսկական մետաքսին ներկրումը գրեթէ ամբողջութեամբ եղած է հայերու ձեռքը 1700-1765 թուականներուն: Քանի որ Միջերկրական ծովը այդ դարաշրջանը հեղեղուած էր ծովահէններու կողմէն. անոնց նավերը կ՚ուղեկցուէին ռազմանավերով: Նման առագաստանավերէն մէկը կը կոչուէր Coopman van Armenien (Հայաստանի վաճառական): 1653 թուականի հիւպատոսական զեկոյցին մէջ կ՚ասուի, որ Armenische Coopman-ը, որն կ՚ուղեկցէր Gelderland ռազմանավը, ապահով հասած էր Զմիւռնիա։