О заявлении помощника президента Азербайджана Али Гасанова, забывшего о результатах Апрельской войны 2016 года
С завершения Апрельской войны 2016 года в Нагорном Карабахе прошло уже почти два года. С тех пор перемирие на линии соприкосновения между Армией обороны Нагорно-Карабахской Республики (АО НКР) и вооружёнными силами Азербайджана не раз нарушалось, однако, в целом, масштабы таких эпизодов были заметно меньше, чем за 1−2 года до 4-х дневной войны 2016 года. Риторика также стала несколько сдержаннее — популярные пропагандистские тезисы о возможности «за неделю дойти до Еревана» практически не звучали. Однако 27 февраля 2018 года помощник президента Азербайджана Али Гасанов на съезде Европейского конгресса азербайджанцев заявил, что его страна обладает самой боеспособной и технически совершенной армией в регионе, что и было доказано в период Апрельской войны. При этом, по мнению чиновника, если Баку никто не будет мешать, то Нагорных Карабах будет «освобождён» за неделю, максимум месяц.
Какое отношение к реальности имеют слова Гасанова?
Иллюстрация: Mod.gov.az
Ильхам Алиев
Эффект Апрельской войны начинает улетучиваться?
Боевые действия, развернувшиеся с ночи 2 апреля и до 5 апреля, не привели к сколь-нибудь серьёзному изменению конфигурации линии соприкосновения. Более того, некоторые успехи азербайджанской стороны, обеспеченные удачными действиями спецподразделений в течение первой ночи, не были в полной мере закреплены регулярными армейскими подразделениями — часть высот, а также приграничное село Талыш (находится примерно в 2,5 км от границы), были быстро отвоёваны обратно, а большая часть отборных спецназовцев была уничтожена, или подорвалась на минных полях во время отступления.
В итоге, по разным данным, Нагорно-Карабахская Республика (НКР) потеряла от 350 (данные анонимных источников в АО НКР), до 800 гектаров своей территории. При этом площадь НКР составляет около 11 500 квадратных километров. Соответственно, были потеряны от 0,03% до 0,07% территории. Даже если брать малодостоверные азербайджанские данные, соответственно которым НКР потеряла 2000 гектаров (20 квадратных километров), то тогда утрачено 0,17% территории. Для достижения такого «великолепного» военного успеха, азербайджанской армии понадобилось больше половины отведённого Али Гасановым времени на захват всего НКР. Даже если брать как исходную точку срок в один месяц, то за четыре дня (когда азербайджанским войскам никто извне не мешал) нападающая сторона должна была всё равно достичь немалых успехов. При этом нельзя забывать и того факта, что за исключением успешного первого дня войны, всё остальное время азербайджанская армия медленно сдавала захваченные территории, а перемирие остановило де-факто именно армянскую сторону.
Иллюстрация: Mod.gov.az
Танки азербайджанской армии
Судя по всему, двух лет оказалось достаточно, чтобы азербайджанское руководство сделало вид, что забыло результаты провалившейся попытки взять реванш. Абсурдность заявления помощника президента ещё больше подчеркивает заметное усиление вооружённых сил Армении и АО НКР за прошедшее с окончания войны время — в распоряжение Еревана и Степанакерта поступили российские тяжёлые реактивные системы залпового огня (РСЗО) «Смерч», оперативно-тактические ракетные комплексы (ОТРК) «Искандер-Э», системы радиоэлектронной борьбы «Инфауна» и Р-325У, противотанковые ракетные комплексы «Корнет-Э» и многое другое. Это оружие было приобретено в том числе и в рамках льготного российского военного кредита на сумму $200 млн.
Более того, скоро будут подписываться контракты по новому российскому кредиту — на $100 млн. Учитывая возможности Армении закупать оружие у России практически по внутренним ценам, эта, на первый взгляд, небольшая сумма позволит сделать достаточно многое для усиления армии.
На этом фоне сократившийся с $4 млрд (2015 год) до $1,6 млрд (2018 год) военный бюджет Азербайджана уже выглядит не столь угрожающим, особенно учитывая тот факт, что в нём, в отличие от армянского ($518 млн в 2018 году) учитываются затраты на все силовые структуры государства. Да и обслуживание закупленной в прошлые годы в Израиле и России техники требует не малых затрат. Примечательно, что в своей недавней речи Али Гасанов позволил себе откровенную ложь: с его слов «Азербайджан ежегодно тратит на обеспечение своей безопасности $3−4 млрд», тогда как это уже не первый год не так (бюджет обвалился после падения цен на нефть и девальвации национальной валюты).
Причиной такого «шапкозакидательского» выступления могут быть приближающиеся выборы президента в Азербайджане. В целом такое заявление может решать именно внутриполитические задачи, потому что у специалистов такие разговоры могут вызвать либо смех, либо недоумение.
Подробности: https://regnum.ru/news/polit/2388541.html
Ադրբեջանի նախագահի օգնական Ալի Հասանովի հայտարարության մասին, ով մոռացել է 2016թ․ Ապրիլյան պատերազմի արդյուքները
Ներկայացնում ենք Regnum-ում հրապարակված Լեոնիդ Ներսիսյանի հոդվածը՝ կապված Ադրբեջանի հռետորաբանության և իրականության հետ առնչություն չունենալու մասին։
«2016թ․ Ապրիլյան պատերազմից արդեն գրեթե 2 տարի է անցել։ Դրանից հետո Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության զորքերի և Ադրբեջանի ԶՈՒ-ի միջև հրադադարը մեկ անգամ չէ, որ խախտվել է, բայց, ընդհանուր առմամբ, այդպիսի միջադեպերը այդքան էլ շատ չեն, ի տարբերություն ապրիլյան քառօրյա պատերազմից առաջ։
Հռետորաբանությունը նույնպես ինչ-որ չափով ավելի զուսպ է, գրեթե չեն հնչել «մի շաբաթում Երևան հասնելու» քարոզչական կոչերը։
Բայց 2018թ․ փետրվարի 27-ին Ադրբեջանի նախագահի օգնական Ալի Հասանովը Ադրբեջանցիների եվրոպական կոնգրեսում հայտարարեց, որ իր երկիրը տարածաշրջանում ունի ամենամարտունակ և տեխնիկապես կատարելագործված բանակը, ինչը ապացուցվել է Ապրիլյան պատերազմի ժամանակ։ Բացի այդ, չինովնիկի կարծիքով, եթե Բաքվին ոչ ոք չխանգարի, ապա Լեռնային Ղարաբաղը մեկ շաբաթում կամ ամենաշատը մեկ ամսում «կազատագրվի»։
Ի՞նչ աղերս ունեն Հասանովի խոսքերը իրականության հետ
Ապրիլյան պատերազմի էֆեկտը սկսում է գոլորշիանա՞լ
Ռազմական գործողությունները, որ սկսվեցին ապրիլի 2-ի գիշերը և շարունակվեցին մինչև ապրիլի 5, չհանգեցրին շփման գծում ինչ-որ լուրջ փոփոխության։ Ավելին, ադրբեջանական կողմի որոշ հաջողությունները, որոնք պայմանավորված էին հատուկ ստորաբաժանումների հաջող գործողություններով, առաջին գիշերվա ընթացքում, լիովին չամրապնդվեցին կանոնավոր բանակային ստորաբաժանումների կողմից, բարձունքների մի մասը, ինչպես նաև սահմանամերձ Թալիշ գյուղը (սահմանից մոտ 2,5 կմ հեռավորության վրա է գտնվում) արագ հետ վերագրավվեցին, իսկ հատուկ ջոկատայինների մեծամասնությունը ոչնչացվեց, կամ էլ հայտնվեցին ականապատ դաշտերում նահանջի ժամանակ։
Արդյունքում, տարբեր տվյալներով, Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը կորցրել է իր տարածքների 350-ից (ԼՂ Գաղտնի ծառայությունների տվյալներով) մինչև 800 հեկտարը։ Միևնույն ժամանակ ԼՂՀ տարածքը կազմում է 11․500 կմ։ Համապատասխանաբար կորցվել է տարածքների 0,03-0,07%-ը։ Եթե նույնիսկ վերցնենք ադրբեջանական քիչ հավաստի տվյալները, որոնց համաձայն ԼՂՀ-ն կորցրել է 2000 հա (20 քառակուսի կիլոմետր), այդ դեպքում ստացվում է, որ ԼՂՀ-ն կորցրել է իր տարածքի 0,17%-ը։ Այդպիսի «հզոր» ռազմական հաջողության հասնելու համար ադրբեջանական բանակին հարկ եղավ Ալի Հասանովի կողմից ասված ժամանակի մեծ մասն անցկացնել ամբողջ Լեռնային Ղարաբաղը գրավելու համար։ Եթե նույնիսկ մեկ ամիսը վերցնենք մեկնարկային կետ, ապա 4 օրում (երբ ադրբեջանական զորքերին իրականում ոչ ոք չէր խանգարում) հարձակվող կողմը պետք է ամեն դեպքում բավական մեծ հաջողությունների հասներ։ Բացի այդ, չի կարելի մոռանալ նաև այն փաստը, որ պատերազմի առաջին հաջող օրվանից զատ, մնացած ամբողջ ժամանակաընթացքում ադրբեջանական բանակը դանդաղ վերադարձնում էր գրավյալ տարածքները, իսկ հրադադարը, դե ֆակտո, կանգնեցրեց հենց հայկական կողմին։
Այս ամենից դատելով՝ երկու տարին բավական էր, որ Ադրբեջանի ղեկավարությունը եզրակացներ, որ ձախողել է վրեժխնդրության փորձը։
Նախագահի օգնականի աբսուրդային հայտարարությունը ավելի շատ է ընդգծում Հայաստանի ԶՈՒ-ի և Լեռնային Ղարաբաղի Գաղտնի ծառայության նշանակալի հզորացումը պատերազմի ավարտից ի վեր․ Երևանը և Ստեփանակերտը ստացան ռուսական համազարկային կրակի ռեակտիվ «Սմերչ» համակարգերը, օպերատիվ մարտավարական հրթիռային «Իսկանդեր-Է» համալիրները, «Ինֆաունա» և Р-325У հետախուզական և ռադիոէլետրոնային պայքարի (ՌԷՊ) համալիրները, «Կորնետ-Է» հակատանկային հրթիռային համալիրները և շատ այլ բաներ։ Այդ զենքերը ձեռք են բերվել այդ թվում նաև ռուսական 200 միլիոն դոլարի վարկի շրջանակներում։
Ավելին, շուտով 100 մլն դոլարի նոր ռուսական վարկի պայմանագիր է կնքվելու։ Հաշվի առնելով Հայաստանի՝ Ռուսաստանից գրեթե ներքին գներով զենք գնելու հնարավորությունները, այս, առաջն հայացքից, ոչ շատ մեծ գումարը, թույլ կտա բավական ուժեղացնել բանակը։
Այս ֆոնին, Ադրբեջանի 4մլդ դոլարից 1,6 մլրդ դոլար դարձած ռազմական բյուջեն այդքան էլ սպառնալից չի երևում, հատկապես, եթե հաշվի առնենք այն փաստը, որ նրանում, ի տարբերություն հայկականի, (518 մլն դոլար 2018 թ․) հաշվի է առնվում բոլոր ուժային կառույցների վրա կատարված ծախսերը։
Բացի այդ, Ռուսատանից և Իսրայելից նախորդ տարիներին գնված տեխնիկան քիչ ծախսեր չէր պահանջում։ Հատկանշական է, որ իր ոչ վաղ անցյալում հնչեցրած ելույթում Ալի Հասանովը բացեիբաց ստեց․ նրա խոսքով՝ «Ադրբեջանն իր անվտանգության պահպանման համար տարեկան 3-4 մլրդ դոլար է ծախսում», այն դեպքում, երբ արդեն մի քանի տարի՝ այդպես չէ։
Նման ելույթի պատճառ կարող է դառնալ Ադրբեջանում սպասվող ընտրությունները։ Ընդհանուր առմամբ, նման հայտարարությունը կարող է լուծել հենց ներքին քաղաքական հարցեր, քանի որ փորձագետների մոտ նման խոսակցությունները կարող են առաջացնել կա՛մ ծիծաղ, կա՛մ տարակուսանք»։