Mimar Dırtat

  • by Éditeur, Ocak 22, 2019 in Antik Tarih
879 görüntüleme

Mimar Tırdat, Bakraduni sülalesinin baş mimarıydı. O, mimarlık ve heykel alanında Ermeni Ortaçağında kompozisyon ilkelerinin oluşumu ve stilistik yönüne büyük katkı sağladı.

Tırdat hakkında bize Asoğik adıyla da anılan tarihçi Taronlu Stepanos bilgiler sunmaktadır.  Ermenicenin yanı sıra Arapça ve Yunanca da bilen Tırdat, Ermeni mimarisini derinliğine inceledi. Onun mimari faaliyetleri temelde başkent Ani ve Argina’da merkezileşmişti.

Argina’da Ana kilisesini muhtemelen 973-977 yıllarında inşa etti. Buna teoloji merkezi ile madenataran adlı el yazmaları kütüphanesini inşa ettiği de sanılmaktadır. Tırdat’ın çalışmalarının başyapıtı, dönemin mimari algılarının benzersiz bir bileşimini içeren ve 989-1001 yıllarına ait Ani Katedrali’dir. Dekorlar ve dış kapılar farklı tonlarda tuf taşlarıyla dekore edilmiştir.

Ana Katedral Ermeni mimarisi tarihinde bir fenomendir. Tırdat ayrıca, Ani-Şirak mimarlık okulunda geliştirilen dini yapıların kompozisyonu ve kompozisyonun ana formlarını da açıklığa kavuşturmuştur. Kral Birinci Gagik emriyle, Tırdat, Ani şehrinde Gagkaşen diye de anılan Surp Grigor Lusavoriç  kilisesini 1001-1010 yılları arasında inşa etti. Tırdat bir mimar olarak Ermenistan dışında da tanınmıştı. Kutsal Ayasofya kilisesinin depremde yıkılan kımpet-kümbet ve duvarlarını yeniden inşa etmesi için 989 yılında onu Konstantinopolis’e davet ettiler.

Taronlu Stepanos’a göre, Tırdat kendi “bilgece dehasıyla” 991-992 yıllarında kımpeti onarmış ve bugüne kadar da ayakta durmaktadır.