Gündem Maddesi 10: Birleşmiş Milletler Yerli Halkların Haklarına Dair Bildirgesi’nin Kabulünün 20. Yıldönümü Öncesinde (13 Eylül 2007)

Gündem Maddesi 10 çerçevesinde, Batı Ermenistan, Mekanizmaya aşağıdaki mesajı iletmek istemektedir:

Yerli halklar, insanlığın mirasının vazgeçilmez bir parçasıdır. Dillerin, bilginin, geleneklerin ve atalarının topraklarıyla yüzyıllardır süregelen bağların koruyucularıdırlar ve bu da tüm insanlığın kültürel çeşitliliğini zenginleştirir.

Yüzyıllar boyunca birçok halk, basit ama derin bir öğretiyi aktarmıştır: Bir topluluğun hayatta kalması, yalnızca belirli bir bölgede fiziksel varlığına değil, aynı zamanda hafızasını koruma ve geleceğini gelecek nesillere aktarma yeteneğine de bağlıdır.

Bu fikir sembolik bir ifadeyle dile getirilebilir: “Tuzu ve atı kurtarın.”

Tuz, kolektif hafızayı sembolize eder. Tuz, bir halkın kimliğini zaman içinde korumasını sağlayan dili, gelenekleri, kültürü, inançları, adetleri ve değerleri somutlaştırır.

Eski çağlardan beri tuz, korumanın sembolü olarak kabul edilmiştir. Çürümeyi önler ve değerli olanı korur. Aynı şekilde, hafıza da bir halkın varlığını tarihin tüm sınavlarından geçirir.

Ve at, özgürlüğü, aktarımı ve sürekliliği simgeler. Birçok medeniyette at, seyahatin, hareketin ve umudun yoldaşıdır. Bir halkın mirasını gelecek nesillere aktarma, kurumlarını koruma, gelişimini sürdürme ve uluslararası hukuka uygun olarak kendi kaderini tayin etme hakkını kullanma yeteneğini simgeler.

At olmadan tuz hafızayı korur, ancak geleceği hazırlamaz.

Tuz olmadan at, nereden geldiğini bilmeden ilerler.

Yerli halkların her ikisine de ihtiyacı var. Hafızalarını korumalı, aynı zamanda kimliklerini, kültürlerini ve atalarının topraklarıyla olan bağlarını gelecek nesillere aktarma fırsatına sahip olmalıdırlar.

Uluslararası toplum, özellikle yerli halkların şu haklarını teyit eden BM Yerli Halkların Hakları Bildirgesi’ni kabul ederek bu gerçeği tanımıştır:

* kültürel kimliklerini koruma,

* somut ve soyut miraslarını koruma,

* dillerini ve geleneklerini aktarma,

* kurumlarını koruma,

* atalarının topraklarıyla olan manevi ve tarihi bağlarını koruma.

Bu nedenle, yerli halkları korumak sadece geçmişi korumakla ilgili değildir.

Aynı zamanda geleceği güvence altına almakla da ilgilidir.

İnsan Hakları Konseyi’ndeki katılımlarını güçlendirerek, hafızalarının “tuzunu” ve aktarımlarının “atını” korumakla ilgilidir.

Kültürel homojenleşme, dillerin kaybolması ve birçok ata mirasının kademeli olarak yok olması bağlamında, bu sorumluluk tüm insanlığı ilgilendirmektedir. Çünkü bir yerli halk yok olduğunda, sadece bir topluluk acı çekmez. İnsanlığın kolektif hafızasının bir parçası silinir. Yerli bir halk dilini, kültürünü, onurunu ve mirasını aktarma yeteneğini koruduğunda, tüm insanlık zenginleşir.

Tuzu ve atı korumak, geçmişin hatırasını ve geleceğin vaadini korumak demektir.

Ufuktan vazgeçmeden kökleri korumak demektir.

İnsanların çeşitliliğinin insanlığın en büyük hazinelerinden biri olduğunu kabul etmek demektir.

Armenag APRAHAMİAN

Batı Ermenistan Ulusal Konseyi Başkanı

Batı Ermenistan Ermenileri Meclisi