Արժանթինի եւ Արեւմտեան Հայաստանի միջեւ դիւանագիտական յարաբերութիւններու 106-ամեակը

  • by Editbeglari, May 07, 2026 in Լուրեր
100 դիտում

Արեւմտեան Հայաստանը (Թրքահայաստանը) իր առաջին ճանաչումը իբրեւ պետութիւն ստացաւ Ռուսիոյ կողմէ 1917 թուականի Դեկտեմբեր 29-ին՝ հայ ժողովուրդի դէմ կատարուած ցեղասպանութենէն ետք։

1919 թուականի Մայիս 15-ին Պօղոս Նուպարի նախագահութեամբ կառավարութեան ձեւաւորմէն ետք, Դաշնակից Տէրութիւններու Գերագոյն Խորհուրդը փաստացի ճանչցաւ Հայաստանի Հանրապետութիւնը իբրեւ ամբողջական պետութիւն։

1920 թուականի Փետրուարի Լոնտոնի համաժողովէն (Սեւրի պայմանագրի նախապատրաստութիւն) եւ Ապրիլի Սան Ռեմոյի համաժողովէն (Սեւրի դաշնագրի աւարտ) ետք էր, որ (Արեւմտեան) Հայաստանի Հանրապետութիւնը դէ յուրէ ճանաչում ստացաւ բազմաթիւ ալիքներով՝ նոյնիսկ 1920 թուականի Օգոստոս 10-ին Սեւրի դաշնագրի ստորագրումէն շատ առաջ։

Այս շրջանին է որ Միացեալ Նահանգները ճանչցան Հայաստանը 1920 թուականի Մայիս 11-ին։ Բայց շատեր չեն գիտեր, որ Արժանթինի պետութիւնը (Արեւմտեան) Հայաստանը ճանչցած է իբրեւ ազատ եւ անկախ պետութիւն՝ 1920 թուականի Մայիս 3-ին, նախագահ Հիպօլիտօ Իրիգոյենի օրով։

Մայիս ամիսը վերածուած է խորհրդանշական ամսուան՝ միաւորելով Արժանթինն ու (Արեւմտեան) Հայաստանը իբրեւ երկու անկախ ժողովուրդներ՝ շնորհիւ արգենտինահայ համայնքի հաւատարմութեան եւ կազմակերպման։

1920 թուականի Մայիս 3-ին նախագահ Իրիգոյենը ստորագրեց Հայաստանի Հանրապետութիւնը ճանչցող պաշտօնական հրամանագիրը, զոր հաստատեց արտաքին գործոց նախարար Հոնորիօ Պուէյրեդոն, եւ 1920 թուականի Մայիս 28-ին տօնական ձեռնարկներ տեղի ունեցան մայրաքաղաքի սրտին մէջ։

Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Արմենակ Աբրահամեան՝ Արժանթինի Հանրապետութեան կողմէ Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան ճանաչման 106-ամեակի կապակցութեամբ, շնորհակալութիւն եւ շնորհաւորութիւն կը յղէ նախագահ Խաւիեր Միլեյին, անոր կառավարութեան, խորհրդարանին եւ Սենատին՝ այն ուշադրութեան համար, որ ցուցաբերուած է այդ համայնքին՝ ցեղասպանութենէն վերապրածներու հազարաւոր ժառանգներու, որոնց հայրենիքն է Արեւմտեան Հայաստանը։

Այս առիթով նաեւ կը յիշատակուի Արժանթինի Սենատին 1993 թուականի Մայիս 5-ի բանաձեւը, որով պաշտօնապէս կը յարգուին Արեւմտեան Հայաստան կատարուած ցեղասպանութեան զոհերը։