Լիտիա Մարկոսեանի ելոյթը՝ Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային Սահմանադրութեան 10-ամեակին առիթով

  • by Editbeglari, May 12, 2026 in Ազգային Խորհուրդ
156 դիտում

Այս օրը՝ ճիշդ տասը տարի առաջ, ընդունուեցաւ Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային Սահմանադրութիւնը՝ հիմնուած 1920 թուականի ամբողջական հայկական պետութեան միջազգային իրաւական ճանաչման վրայ, որուն շարունակող պետութիւնը Արեւմտեան Հայաստանն է։

Կ՚ուզեմ յիշեցնել, որ մեր պետութեան իրաւական ճանաչումը պատմական իրադարձութիւն մըն էր, որուն միացաւ նաեւ Նախագահ Ուիլսընի իրաւարար վճիռը, որով սահմանուեցաւ 1920 թուականի հայկական պետութեան եւ Թուրքիոյ միջեւ սահմանը։

Մեր Սահմանադրութիւնը կը հիմնուի անհերքելի իրաւական հիմքերու վրայ, եւ ես կը հրաւիրեմ ամբողջ ազգը՝ տիրանալու անոր։

1920 թուականի հայկական պետութեան ճանաչման հարցը երկար ժամանակ դիտաւորեալ կերպով ծածկուած եւ կեղծուած է մեր ժողովուրդէն։ Ազգային պատմութեան այս գիտելիքը նոյնպէս ամբողջութեամբ շրջանցուած է աշխարհի հայկական դպրոցներուն մէջ։

Մեր զաւակները սորվեցան միայն, թէ մնացած է այս փոքր տարածքը՝ Խորհրդային Միութեան փլուզումէն ծնած, որ ինքն իրեն վերագրեց «Հայաստան» անունը՝ Արեւմտեան Հայաստանի տարածքը վերածելով պատմութեան աննշան մանրուքի մը, մինչդեռ՝

Արեւմտեան Հայաստանի տարածքին վրայ ծնունդ առած է աշխարհի առաջին պետութիւններէն մէկը՝ իր բնիկ ազգով, որ ունի աւելի քան 10.000 տարուան պատմութիւն։

Այս տարածքին վրայ են, որ գլխաւոր դաշնակից տէրութիւնները արտայայտուած են յօգուտ 1920 թուականի հայկական պետութեան ճանաչման։

Միեւնոյն ժամանակ, մեր պատմութեան կեղծարարները տօնած են եւ տակաւին կը տօնեն այսպէս կոչուած «անկախութիւնը» Մայիս 28-ին, որ իրականութեան մէջ ազերիական ազգային անկախութեան տօն մըն է։

Առանց Արեւմտեան Հայաստանի, Երեւանի վարչակարգը իրականութեան մէջ չի հիմնուիր որեւէ իրաւական հիմքի վրայ եւ ամէն միջոցի կը դիմէ՝ իր համար իրաւական հաւաստիութեան պատրանք մը ստեղծելու նպատակով։

Այդ միջոցներէն մէկն ալ «Արեւմտեան Հայաստան» եզրաբանութեան իսկ ջնջումն է, մինչդեռ ցեղասպանութենէն փրկուած հայ ժողովուրդի 80 տոկոսը Արեւմտեան Հայաստանի տարածքէն կը սերի, եւ նոյնիսկ Երեւանի վարչակարգի սահմանադրութիւնը գոյութիւն չէր ունենար առանց Արեւմտեան Հայաստանի շունչին։

Հայ ազգին վերաբերող բոլոր իրադարձութիւնները կը բխին Արեւմտեան Հայաստանէն։

Մշակութային դաշտին մէջ, Կոմիտաս վարդապետէն մինչեւ Ազնաւուր, Արեւմտեան Հայաստանի զաւակներուն երգն ու երաժշտութիւնն է, որ կը հնչէ աշխարհով մէկ եւ մեր եկեղեցիներուն մէջ։

Մարտական աշխարհին մէջ, ուր Միսաք Մանուշեանն է ուղենիշը, Արեւմտեան Հայաստանի որդիներն էին, որ ընկան պատուոյ դաշտին վրայ՝ երկու համաշխարհային պատերազմներուն ընթացքին։

Հայ ազգը բնիկ ժողովուրդ մըն է, եւ իր նախնիներու հողին վրայ ինքնորոշման իրաւունքը ենթակայ չէ բանակցութեան։

Անոր պետական կառուցուածքը եւ հանրային իշխանութիւններու կազմակերպումը՝ իր Ազգային Սահմանադրութեան միջոցով, կը կազմեն անոր գոյութեան յաւերժութեան պայմանները։