2025 թ․ հունիսի 13-ին պատմաբան Ժիրայր Շուշանյանը Asbarez.am կայքում ներկայացրել է ուշագրավ հոդված՝ նվիրված Կիլիկիայի հայկական թագավորության վերջին թագուհու՝ ֆրանսուհի Մարգարիտ Սուասոնացու ճակատագրին։
Մարգարիտ Սուասոնացին ֆրանսիական ազնվական տոհմից էր։ 1374 թվականին նա դարձել է Կիլիկիայի հայոց թագուհին՝ ամուսնանալով արքա Լևոն Զ-ի հետ։ Նրանց թագադրման արարողությունը տեղի է ունեցել Սիսում։ Զույգը ունեցել է դուստր՝ Մարի անունով։ Սակայն հաջորդ տարում Մեմլուքների հարձակման արդյունքում նրանք գերի են ընկել և տեղափոխվել Եգիպտոս։
Թեև արքա Լևոնը հետագայում ազատվել է Քաստիլիայի թագավորի միջամտությամբ և տեղափոխվել է Իսպանիա, նրա կինը՝ Մարգարիտը, և դուստրը՝ Մարին, մահացել են Կահիրեում՝ 1381 թ․, համապատասխանաբար՝ 41 և 11 տարեկան հասակում։
Պատմաբան Արտաշես Գարտաշյանը, իր «Նյութեր Եգիպտոսի հայոց պատմության համար» գրքում, ներկայացնում է տվյալներ այն մասին, որ Մարգարիտ թագուհին, ամենայն հավանականությամբ, թաղված է Կահիրեի Սուրբ Մարտինոսի եկեղեցում՝ Սուրբ Մինասի մատուռի հարևանությամբ։ Այս կարծիքը հաստատվում է նաև իտալացի ճանապարհորդ Ֆրեսկոբալդիի 1384 թ․ այցելության ժամանակ արված գրառումներով։
Թեև 1880 թ․ Վենետիկի միաբան Հայր Յակոբոս Իսավերդենցի կողմից Սուրբ Մինասի մատուռի մոտ կատարվել են պեղումներ, գերեզմանը այդպես էլ չի հայտնաբերվել։ Մինչ օրս թագուհու և նրա դստեր հուղարկավորության վայրը մնում է անհայտ։
Այս պատմությունը հիշեցում է, որ հայոց պատմության մեջ կան դեռ չբացահայտված էջեր, որոնք շարունակվում են հուզել և ոգեշնչել հայ պատմաբաններին ու հետազոտողներին։