Ռուսաստանը Անդրկովկասում պետք է ամրապնդի իր թիկունքը․ իրադարձությունների տագնապալի զարգացման կանխատեսում։
Ներկայացնում ենք Regnum-ում հրապարակված Ստանիսլավ Տարասովի հոդվածն Աֆրինի իրադարձությունների շուրջ, թե ինչ է սպասվում ապագայում։
«Այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի Ազգային Անվտանգության հարցերով խորհրդական Հերբերտ Մակմաստերն այցելեց Թուրքիա, թուրքական վերլուծաբանները սկսեցին հայտարարել, որ «Թուրքիան և ԱՄՆ հաշտվել են»։ Այս պարագայում Թուրքիայի համար ԱՄՆ հետ հաշտությունը նշանակում էր ԱՄՆ կողմից Աֆրինում ընթացող «Ձիթենու ճյուղ» գործողության աջակցություն և սիրիական քրդերին ռազմատեխնիկական և քաղաքական համագործակցությունից հրաժարում՝ մասնավորապես Մանբիջում։
Սկզբում Անակարային նույնիսկ չէր խանգարում նախորդ օրը ամերիկյան The National պարբերականի հրապարակումը, որ Մակմաստերի առաջ խնդիր է դրվել «պարզել ԱՄՆ և ՆԱՏՕ համբերության սահմանները Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի անխոհեմության վերաբերյալ, և հասկանալ նրա գործընկերության սահմանները Ռուսաստանի և Իրանի միջև և Մերձավոր Արևելքում ԱՄՆ իրավիճակի նոր ռազմավարական տեսլականը ընդգծել»։
Մակմաստերի բանակցությունները Ստամբուլում անցկացվեցին Թուրքիայի նախագահի պաշտոնական ներկայացուցիչ Իբրահիմ Կալինի հետ։ Այն բանից հետո, երբ Թուրքիան պաշտոնական հաղորդագրություն տարածեց հանդիպման վերաբերյալ, որ «կարևորվել է թուրք-ամերիկյան ռազմավարական երկարաժամկետ համագործակցության շարունակումը», կարելի էր եզրահկացնել, որ Պետքարտուղար Ռեքս Թիլլերսոնի պաշտոնական այցելության ժամանակ հնարավոր կլինի որոշ մանրուքների շուրջ համաձայնություն ձեռք բերել։
Իր հերթին ՆԱՏՕ-ի քարտուղար Յենս Ստոլտենբերգը ողջունեց թուրք-ամերիկյան բանակցությունները Սիրիայի հարցով և կոչ արեց Անկարային ավելի մանրամասն տեղեկացնել Բրյուսելին «Ձիթենու ճյուղ» գործողության վերաբերյալ։ Բայց ԱԳ նախարար Մեվլութ Չավուշօղլուն արագորեն կոտրեց լավատեսությունը։ Նա երեք նախապայման առաջ քաշեց ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների բարելավման համար՝
- ԱՄՆ պետք է կանգնեցնի զինված սիրիական քրդերին,
- ԱՄՆ պետք է երաշխավորի, որ սիրիական քրդերի ռազմական միավորումները կլքեն Մանբիջ քաղաքը,
- Եվ Ֆեթյուլահ Գյուլենին ԱՄՆ պետք է արտահանձնի Թուրքիային։
Ամերիկացիներն արագ արձագանքեցին։ Բրյուսելում կայացած հանդիպման ժամանակ ԱՄՆ Պաշտպանության նախարար Ջեյմս Մետտիսը հայտարարեց, որ «Թուրքիան պետք է կենտրոնանա ԻՊ-ի դեմ պայքարի վրա,- ընդունելով այն փաստը, որ «քրդերը տեսնում են, որ իրենց կողմնակիցները Աֆրինում հարձակման են ենթարկվել, և դրա համար նրանք իրենց ուժերը կենտրոնացնում են այնտեղ և ստիպված են շեղվել ԻՊ-ի դեմ պայքարից»։ Սրան գումարած այն, որ Աֆրինում հայտնվում են կամավորներ Քոբանիից, որ Աֆրինի բնակիչներին վառելիքի և սննդի մատակարարումներն իրակացվում են այն շրջաններով, որոնք գտնվում են սիրիական կառավարության վերահսկողության տակ։Հիշեցնենք, որ ավելի վաղ Աֆրինի ղեկավարությունը կոչ արեց Սիրիայի կառավարությանը «կատարել Թուրքիայի հետ իր սահմանի պաշտպանության պարտականությունը»։ Ամեն ինչ խառնվեց։
Ինչ վերաբերվում է ԱՄՆ-ին, ապա, ըստ Մետտիսի, «նրանք ներկայումս փորձում են կենտրոնանալ Եփրատի ափին սպասվող դաժան մարտերի վրա»։
Բայց գլխավորը սա չէ։ Մետտիսը սենսացիոն հայտարարություն արեց, որ Թուրքիան ՆԱՏՕ-ի միակ դաշնակիցն է, որն իր տարածքում ունի խռովարարների ակտիվ շարժումներ»։
Ինչպես հայտնի է Թուրքիայի տարածքում «Քրդական Աշխատավորական կուսակցությունը» պայքար է մղում, որը երկրում խռովարար խմբավորում է համարվում։ Բայց ԱՄՆ-ի համար նրանք նույն «խռովարարներն են», ինչպես որ Սիրիայում։ Ավելին, Hurriyet-ի փոխանցմամբ՝ Պենտագոնը հավելյալ 300 մլն դոլար կհատկացնի «Սիրիայի դեմոկրատական ուժերի» անդամների մարզումների և կրթության համար՝ «Սիրիայի և Թուրքիայի սահմանները պաշտպանելու նպատակով»։
Հասկանալի է, որ Վաշինգտոնի նման որոշումը Անկարայում կտրուկ լարվածություն առաջացրեց։ Դրա հետ կապված Էրդողանը կոչ արեց ԱՄՆ-ին «ավարտել թատրոնը ԻՊ-ի հետ և հանել դիմակները»։ Բայց դիմակները վաղուց հանված են և օսմանյան կուլակից ոչ ոք չի խուսափում։
ՌԴ ԱԳ ղեկավար Սերգեյ Լավրովը նշեց հետևյալը․ «Մոսկվան կասկածներ ունի, որ ԱՄՆ մտադիր է Սիրիայում երկարաժամկետ մնալ, եթե ոչ ընդմիշտ», և որ ԱՄՆ քայլերն ավելի շատ տանում են Եփրատի արևելյան ափից մինչև Իրաքի սահման հասնող նոր քավզի-պետություն ստեղծելուն։
Լավրովը հայտարարեց, որ ԻՊ-ը որպես խալիֆաթի նախագիծ չկայացավ նախ և առաջ սիրիական բանակի գործողության շնորհիվ, իհարկե, Ռուսաստանի ռազմաօդային ուժերի աջակցությամբ։ «Բայց մենք չենք ժխտում ամերիկյան կոալիցիայի ներդրումը այդ գործում։ Ամեն դեպքում մենք մինչև վերջ չենք հաջողացրել վերացնել այդ միավորումները, որոնք տարածվել են ողջ Սիրիայով մեկ և փորձում են թափանցել հարևան երկրներ։ Դա գործի կարևոր մասն է»,- նշեց Լավրովը։
Այսպիսով, հետևյալ իրադարձություններն են սպասվում, որ տեղի կունենան սիրիական մասով՝
- ԱՄՆ մտադիր է Սիրիայում վերակենդանացնել ԻՊ-ին՝ դա օգտագործելով երկրում իր ներկայությունն ամրապնդելու առիթ,
- ԱՄՆ չի հրաժարվում Սիրիայում մինչև Իրաք ձգվող սահմաններով, ավելի ճիշտ Իրաքյան Քրդստանի հետ, քրդական պետություն ստեղծելու մտադրությունից։ Բացառված չէ, որ ԱՄՆ կստեղծի, այսպես կոչված, անկախ «քրդական կամուրջ» Իրաքի, Սիրիայի, Թուրքիայի և Իրանի միջև,
- Հեռանկարում չի բացառվում Թուրքիայի մասնատումը, որտեղ «Քրդական Աշխատավորական կուսակցությունը» ճանաչվել է խռովարար և ոչ ահաբեկչական խմբավորում։ Բայց այս պարագայում երկրի մասնատումը կհետաձգվի Թուրքիային «չկորցնելու» պայմանով
- ԱՄՆ Սիրիայում կստեղծի այնպիսի պայմաններ, որի դեպքում Իրանի, Ռուսաստանի և Թուրքիայի ռազմական ներկայությունը կդիրտարկվի որպես հնարավոր հակազդեցության միակ տարբերակ։ Եվ այս պետություններից ցանկացածի հեռացումը կդիտարկվի որպես պարտություն,
- Կձևավորվի երկու առանցք՝ ԱՄՆ, Իսրայել և Սաուդյան Արաբիա, մյուս կողմից՝ Ռուսաստան, Թուրքիա, Իրան։ Դրա հետ մեկտեղ, Թուրքիայի տարածքային ամբողջականությունը պահպանելու համար Թուրքիային դուրս կմղեն այդ դաշինքից և կհրահրեն շիայական Իրանի դեմ պայքարի դուրս գալուն, ինչին կաջակցի Իսրայելը,
- Իրադարձությունների զարգացմանը զուգընթաց, ԱՄՆ իր եվրոպացի դաշնակիցների՝ մասնավորապես Ֆրանսիայի հետ օրակարգ կմտցնի Արևելքում քրիստոնյաների խնդրի կարգավորման հարցը,
- Ապագա սիրիական պետության կազմավորումը կխաթարվի, երբ «խաղի մեջ մտնի արաբական գործոնը»։
Ռուսաստանը պետք է պատրաստ լինի Մոսկվայի, Թեհրանի և Անկարայի միջև Սիրիայի հարցով հայացքների լուրջ բախմանը, ինչը կկանգնեցնի խաղաղության հաստատումը ոչ միայն Սիրիայում, այլև ողջ տարածաշրջանում։Բայցի այդ՝ Ռուսաստանը պետք է իր դիրքերն ամրապնդի անդրկովկասյան իր սահմաններում, որտեղ քիչ չեն «թույլ կետերը»։
России нужно укреплять тылы в Закавказье: тревожный прогноз развития событий
Генерал-лейтенант Герберт Макмастер
После того, как советник президента США Дональда Трампа по вопросам национальной безопасности Герберт Макмастер посетил с визитом Турцию, многие турецкие эксперты чуть ли не хором стали заявлять, что «Турция и США помирились». В конкретном случае «мир» для Турции означал получение поддержки со стороны США в военной операции «Оливковая ветвь» в Африне, их отказ от военно-технического и политического сотрудничества с сирийскими курдами вообще и в Манбидже в частности. На первых порах Анкару даже не смущало то, что накануне американское издание The National сообщало, что перед Макмастером была поставлена задача «разъяснить пределы терпения США и НАТО в отношении авантюр Реджепа Тайипа Эрдогана в Сирии и его партнёрства с Россией и Ираном в духе нового стратегического видения США ситуации на Ближнем Востоке».
Переговоры Макмастера проходили в Стамбуле с официальным представителем президента Турции Ибрагимом Калыном. После того, когда канцелярия турецкого президента распространила заявление, в котором была обозначена «значимость продолжения долгосрочного стратегического партнерства между Турцией и США», можно было делать вывод, что во время официального визита в Турцию госсекретаря США Рекса Тиллерсона могут быть достигнуты какие-то детальные договоренности, генсек НАТО Йенс Столтенберг выступил с приветствием американо-турецкого диалога по ситуации в Сирии и призвал Анкару боле подробно информировать Брюссель о ходе операции «Оливковая ветвь». Однако министр иностранных дел Турции Мевлют Чавушоглу быстро остудил вспыхнувший оптимизм. Он назвал три условия нормализации отношений Анкары с Вашингтоном:
- США должны приостановить вооружение сирийских курдов;
- США должны гарантировать, что военные подразделения сирийских курдов покинут сирийский город Манбидж;
- Проповедник Фетхуллах Гюлен должен быть экстардирован из США в Турцию.
Глава Пентагона Джеймс МэттисАмериканцы быстро ответили. Накануне встречи Брюсселе со своим турецким коллегой Нуреттином Джаникли министр обороны США Джеймс Мэттис заявил, что «Турции следует сосредоточиться на борьбе с ИГИЛ (организация, деятельность которой запрещена в РФ)», признал факт, что «курды… видят, что их соратники в Африне подверглись нападению, и поэтому они перебрасывают туда свои силы, вынуждены отвлечься от борьбы с ИГИЛ (организация, деятельность которой запрещена в РФ)». Плюс к этому и то, что в район Африна перебрасываются добровольцы из Кобани, Эль-Джезиры из района Шейх-Максуд на севере Алеппо. Поставка продовольствия, мазута и товаров первой необходимости жителям Африна (1,5 млн человек) осуществляются через районы, которые находятся под контролем правительственных войск на севере Сирии. Напомним, что ранее администрация региона Африн призвала сирийское государство «выполнить свой долг и обеспечить защиту границы с Турцией». Всё смешалось. Что же касается США, то они, по Мэттису, в настоящее время «пытаются сосредоточиться на ожесточённых боях в долине реки Евфрат».
Но главное, на наш взгляд, даже не в этом. Мэттис сделал сенсационное заявление, говоря о том, что «Турция является единственным союзником НАТО с активным повстанческим движением на своей территории». Как известно, на территории Турции, в ее юго-восточных вилайетах, борьбу ведет объявленная Анкарой террористической Рабочая партия Курдистана (РПК). Но для США это такие же «повстанцы», как в Сирии. Более того, по данным турецкой газеты Hurriyet, Пентагон запросил дополнительные 300 миллионов долларов для обучения и тренировки формирований «Сил демократической Сирии» (СДС) «для защиты границы Сирии и Турции».
Понятно, что такое решение Вашингтона вызвало резкое раздражение в Анкаре. В этой связи президент Турции Эрдоган риторически призвал США «закончить театр с ИГИЛ (организация, деятельность которой запрещена в РФ), снять маски», пригрозил им даже «османским кулаком». Но маски давно сняты, а османского кулака никто не опасается. Просто налицо новый разворот событий. Глава российского МИД Сергей Лавров сказал буквально следующее: «У Москвы возникли подозрения, что США хотят остаться в Сирии надолго, если не навсегда», и что «действия Соединенных Штатов в Сирии всё больше напоминают «часть линии на создание некого квазигосударства на крупной части сирийской территории, на восточном берегу Евфрата и вплоть до иракской границы». Смоленская площадь что-то поздновато созрела для своих подозрений, хотя об этом уже давно трубили и трубят многие российские эксперты. Заметим, что речь идет о возможном появлении, скорее всего, курдского государства в Сирии, но не там, где изначально предполагали не только в Турции.
«Теперь уже ясно, что ИГИЛ (организация, деятельность которой запрещена в РФ) как проект халифата не состоялся, прежде всего благодаря действиям сирийской армии при поддержке ВКС России, — говорит Лавров. — Но мы не отрицаем и определенный вклад американской коалиции в это достижение. Тем не менее, разгромив концепцию халифата и его зачатки, которые были созданы на сирийской земле, мы, конечно, пока не справились до конца и не уничтожили разрозненные отряды, которые растеклись по Сирии и пытаются «переползти» в соседние страны. Это важная часть работы».
Таким образом, вырисовывается следующая сирийская диспозиция, которая по всем признакам будет приобретать устойчивый характер. Обозначим ее некоторые параметры:
- США намерены реанимировать в Сирии ИГИЛ (организация, деятельность которой запрещена в РФ), используя ее как предлог для своего военного присутствия в этой стране;
- США не отказываются от проекта создания в Сирии курдского государства с выходом на границу с Ираком, а точнее с Иракским Курдистаном. Не исключено, что США будут создать так называемый «курдский мост» между Ираком, Сирией, Турцией и Ираном;
- В перспективе не исключается фрагментация Турции, где боевики РПК объявлены «повстанцами», а не террористам; но такая акция будет откладываться для того, чтобы пока «не терять» Турцию;
- США в Сирии будут создавать условия и ситуацию, при которой военное присутствие в этой стране Ирана, России и Турции будет рассматриваться как единственный вариант возможных контрдействий. Уход из этой страны любого из названного государств будет рассматриваться как поражение.;
- Будут формироваться две оси: США, Израиль и Саудовская Аравия и Россия, Турция и Иран. При этом под предлогом сохранения территориальной целостности Турции через снятие остроты курдского вопроса в этой стране, Турцию будут выводить из этого альянса и стимулировать ее на борьбу с шиитским Ираном, что будет поддержано Израилем;
- По мере развития событий США с подключением своих европейских союзников, и в частности Франции, будут вводить в переговорную повестку по урегулированию ситуации в самой широкой географии и проблему христиан на Востоке;
- Процесс формирования будущего сирийского государства будет всячески срываться через ввода в «игру» «арабского фактора.
КурдистанРоссии нужно быть готовой к тому, что через какое-то время могут появиться серьезные расхождений во взглядах на ситуацию в Сирии по линии Москва — Анкара — Тегеран, что затормозит достижение справедливого и прочного мира уже не только в Сирии, но во всём регионе. Но прежде всего ей необходимо укреплять позиции в приграничном Закавказье, где еще немало «слабых мест», чтобы упредить и избежать любых неожиданных событий. Одним словом, России нужна «большая перестройка» во внешней политике в целом, на Ближнем Востоке и в Закавказье — в частности. Что же касается Турции, то, с одной стороны, она, являясь членом НАТО, укрепилась в западной коалиционной системе, с другой — в Европе и США царит сильное недоверие к президенту Турции Эрдогану. Выходя с курдами на новую военную линию конфликта на севере Сирии, он поставили на карту свое политическое будущее. Если под Африном произойдет долговременная задержка и последуют множественные человеческие потери, недовольство турок может снести самого Эрдогана.
Подробности: https://regnum.ru/news/polit/2380320.html