Երեք լրագրող ձեռբակալուեցաւ Նոյեմբեր ամսուն, եւս 32 լրագրողի դատ բացուեցաւ
Թուրքիոյ մէջ լրագրողներու դէմ ճնշումը Նոյենբեր ամսուայ ընթացքին շարունակուեցաւ: Նոյեմբերին 8 լրագրող ձեռբակալուեցաւ, 4 լրագրողալ ընդհանուր 11 տարի 8 ամիս ազատազրկումի դատավճիռը իրականացաւ, 3 լրագրող ձեռբակալուած Նոյեմբերի 32 մամլոյ աշխատողի եւս դատ բացուեցաւ:
Մամլոյ աշխատողներուն եւ լրագրողներուն դէմ ճնշումը արտակարգ դրութեան պայմաններուն (OHAL) ամէնա խստութեամբ կը շարունակուի:
Ռադիոյի եւ հեռուստատեսութըան վերին խորհուրդը (RTÜK) 17 հատ մամուլի համար ծառայութիւն կատարող կազմակերպություններու գործողութիւններու վերածեց:
Նոյեմբեր ամսուա մէջ ինչեր կատարուեցավ
Լրագրող Շուլէ Չիզմէճի Մուղլա քաղաքի Դաթչա ավանի մէջ ձեռբակալուեցաւ: (Նոյեմբեր 1)
Fox Tv-ի հեռուստահաղորդավար Իսմայիլ Քիւչյուքքայայի դէմ “հրապարակայնօրեն պետական պաշտոնիային վիրավորել” և “Թուրքիոյ Հանրապետութեան հաստատութիւնները եւ մարմինները հրապարակայնօրեն նուաստացնելու” համար դատ կը բացուի որը իրեն կսպասէ ազատազրկութիւն 5 տարուայ ժամկետով: (Նոյեմբեր 2)
10 Հոկտեմբերի կոտորածի բացթողումները լուսաւորող Evrensel և Cumhuriyet թերթերու լրագրող և գլխաւոր երեքական տարի ժամկետով ազատազրկուելու համար դատ բացուած է: Դատի ենթարկուողներու անուններն են Evrensel թերթի Անկորայի լրագրողը Ջէմ Գուրբեթօղլու և Թամեր Արտա Էրշին, թերթի գլխաւոր խմբագիր Ֆաթիհ Բօլաթ Cumhuriyet թերթի լրագրող Քեմալ Գէօքթաշ և թէրթի այն ժամանակի գլխաւոր խմբագիր Ջան Դյունդար (Նոյեմբեր 3)
Գիրքերու Փարատոնի (TÜYAP) Meydan անունով անարխիստական ամսաթերթը բաժնող 5 հոգի ձեռբակալուեցաւ : (Նոյեմբեր 4)
Ռադիոյի եւ հեռուստատեսութեան վերին խորհուրդը (RTÜK) 17 մետիայի գործակալութիւններու գործողութիւնը դադարեցուց: Ասոնք են Radyo Aktif, Işık FM, Rd Tek, Çorlu FM, Rd Ender, Enerji FM, Radyo Şeker, Samsun Klas FM, Körfez FM, Radyo Kocaeli Demokrat, Radyo 45, Mega FM, Radyo Eylül, Radyo Doğuş, Sevgi TV, Radyo Srt FM և Zile Radyo Güneş (Նոյեմբեր 4)
Լրագրողներու եւ հեղինակներու հիմնադրամի անդամ և աշխատողներու դէմ կատարուած գործողութեան շրջանին ձեռբակալուած լրագրող Պեղրամ Քըլըչը բանտարկուեցաւ: (Նոյեմբեր 7)
Sözcü թերթի լրագրող Գէօքմեն Ուլուին արտասահման մեկնելու արգելք դրուելով ազատ առցակուեցավ (Նոյեմբեր 8)
Լրագրող Ահմետ Շըքը “Այս դավադրություն ընողները բանտ պիտի նստին” ըսած իր խոսքի համար կը դատուեր բայց 5 տարի ետք ան արդարացաւ : (Նոյեմբեր 8)
7 ամիսէ ի վէր բանտարկութեան մէջ գտնուող Դերսիմ-Մունզուր Ռադիոյի գլխաւոր խմբագիր Մեհմեդ Չաղրըն որը կը դատուեր “կազմակերպութեան անդամակցութիւն” մեղադրանքի համար, առաջին դատի ժամանակ ազատ արցակուեցաւ : (Նոյեմբեր 9)
Լրագրող Հասան Ջեմալին երկու առանձին դատերէ ստացած բանտ և դրամական տուգանքը հաստատվեցաւ, ուրիշ մէկ դատէ ստացած արդարացումի որոշումը ջեղեալ համարուեցաւ : (Նոյեմբեր 10)
Միջազգային Հետազոտական Լրագրողներու Կոնսորցիումի (ICIJ) մէջ Cumhuriyet թէրթի ի գտնիուող 96 մամուլի գործակալութիւնը միասին հրատարակած են “Paradise Papers” փաստաթղթերը որուն մէջ թուրքիոյ վարչապէտ Բինալի Յըլդրըմի տղաներուն պատկանող և Մալթայի մէջ գրանցուած 5 ընկերութիւնը կը գտնուէր, այս փաստը մեջտէղ հանելու համար վարչապէտը թուրքական թերթին հինգհարիւր լիրա փոխհատուցում կատարեց եւ դատ բացաւ: (Նոյեմբեր 11)
Azadiya Welat թերթի գրասենեակի կատարուած ոստիկանութեան արշավանքի ժամանակ ձեռբակալուած 24 մամլո ծառայողի դէմ 7 ու կէսից մինեւ 15 տարի ազատազրկումի դատ բացուեցաւ (Նոյմբեր 12)
Բանտարկուած դատավարւող Zaman թերթի լրագրող Այշենուր Փարըլտակ դատապարտուեց 7 տարի եւ 6 ամիս ազատազրկումի: (Նոյեմբեր 21)
Mezopotamya Ajansı-ի լրագրող Հաերի Դէմիրի դեմ սոս-ցանցերի մէջ “կազմակերպութեան քարոզչութիւն ընելու” պատճառով դատ բացուեցաւ : (Նոյեմբեր 23)
Արևմտեան Հայաստանի Ադիյաման քաղաքի մէջ ծխախոտի արգելքի դէմ բողոքի ժամանակ Evrensel թերթի լրագրող Սերհաթ Բուղտայջը ձեռբակալուեցաւ: (Նոյմբեր 24)
Պետութեան կողմէ փակուող Özgür Gündem թերթի գլխաւոր համահեղինակ խմբագիր Էրեն Քեսքին և գլխաւոր խմբագիր Ռեյհան Չափան դատարանի կողմէ հարիւր հազար թուրքական լիրա տուգանքուեցան: (Նոյեմբեր 30)
– Halkın Günlüğü թերթի նախկին գլխաւոր խմբագիր Սերտար Քայա ձեռբակալուած է : (Նոյեմբեր 30)
HABER MERKEZİ – Gazetecilere yönelik baskı Kasım ayında da sürdü. 8 gazetecinin gözaltına alındığı bir ay boyunca dört basın çalışanına toplam 11 yıl 8 ay hapis cezası verildi. 3 gazetecinin tutuklandığı Kasım’da 32 basın çalışanına dava açıldı.
Hazırlayan: Hasan Özhan Ünal
Basın kuruluşlarına ve gazetecilere yönelik baskı Olağanüstü Hal (OHAL) döneminde yoğunlaşarak devam ediyor.
Gazetemize ve diğer medya kuruluşlarına yansıyan haberlere göre Kasım’da 8 gazeteci gözaltına alınırken, Behram Kılıç, Özgür Sazlık ve Serdar Kaya tutuklandı.
Dört gazeteciye toplam 11 yıl 8 ay hapis cezası verilirken, iki gazeteciye ise para cezası verildi.
Kasım ayının en dikkat çeken verisi ise 32 gazeteciye dava açılmasıydı.
Bu dönem yaşanan tek olumlu durum dört gazetecinin tahliyesi oldu.
Ancak tutuklu gazetecilere yönelik hak ihlalleri de devam etti.
Öte yandan Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), 17 medya hizmet sağlayıcı kuruluşunun üst kurul nezdindeki yayın haklarını iptal etti.
Kasım’da neler oldu?
Gazeteci Şule Çizmeci, Muğla’nın Datça ilçesinde gözaltına alındı. (1 Kasım)
Fox Tv sunucusu İsmail Küçükkaya hakkında ‘kamu görevlisine alenen hakaret’ ve ‘Türkiye Cumhuriyeti kurum ve organlarını alanen aşağılamak’ gerekçesiyle 5 yıla kadar hapis istemiyle dava açıldı. (2 Kasım)
10 Ekim Ankara Katliamı’na dair ihmalleri haberleştiren Evrensel ve Cumhuriyet gazetelerinin muhabir ve genel yayın yönetmenlerine 3’er yıla kadar hapis istemiyle dava açıldı. Dava açılan isimler şöyle: Evrensel gazetesi Ankara muhabirleri Cem Gurbetoğlu ve Tamer Arda Erşin, gazetenin Genel Yayın Yönetmeni Fatih Polat ile Cumhuriyet gazetesi muhabiri Kemal Göktaş ve gazetenin o dönem Genel Yayın Yönetmeni olan Can Dündar. (3 Kasım)
TÜYAP Kitap Fuarı’nda aylık anarşist gazete Meydan’ı dağıtmak isteyen 5 kişi gözaltına alındı. (4 Kasım)
Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), 17 medya hizmet sağlayıcı kuruluşunun üst kurul nezdindeki yayın haklarını iptal etti. Yayın hakları iptal edilen ve yayıncı kütüğünden çıkarılan kuruluşlar ise şu şekilde: Radyo Aktif, Işık FM, Rd Tek, Çorlu FM, Rd Ender, Enerji FM, Radyo Şeker, Samsun Klas FM, Körfez FM, Radyo Kocaeli Demokrat, Radyo 45, Mega FM, Radyo Eylül, Radyo Doğuş, Sevgi TV, Radyo Srt FM ve Zile Radyo Güneş. (4 Kasım)
Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı üyesi ve çalışanı kişilere yönelik operasyon kapsamında gözaltına alınan gazeteci Behram Kılıç tutuklandı. (7 Kasım)
Sözcü gazetesi muhabiri Gökmen Ulu yurtdışına çıkış yasağı konularak tahliye edildi. (8 Kasım)
Gazeteci Ahmet Şık, “Bu komployu kuranlar cezaevine girecek” sözleri nedeniyle yargılandığı davadan 5 yıl sonra beraat etti. (8 Kasım)
‘Örgüt üyeliği’ ile suçlanan ve 7 aydır tutuklu olan Dersim-Munzur Radyo Genel Yayın Yönetmeni Mehmet Çağrı yargılandığı davanın ilk duruşmasında tahliye oldu. (9 Kasım)
Gazeteci Hasan Cemal’e iki ayrı davada verilen hapis ve para cezaları onanırken, başka bir davada aldığı beraat kararı ise bozuldu. (10 Kasım)
Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu’nun (ICIJ) Cumhuriyet gazetesinin de medya ortağı olduğu 96 medya kuruluşuyla birlikte yayımladığı ‘Paradise Papers’ belgelerinde Malta’da çocukları Erkam ve Bülent Yıldırım’a ait 5 şirket olduğu ortaya çıkan Başbakan Binali Yıldırım, “kişilik haklarına saldırıda bulunulduğu” gerekçesiyle, gazete aleyhine 500 bin liralık manevi tazminat davası açtı. (11 Kasım)
Azadiya Welat gazetesi bürosuna yapılan baskında gözaltına alınan 24 basın çalışanı hakkında 7 buçuk yıldan 15 yıla kadar hapis istemiyle dava açıldı. (12 Kasım)
Özgürlükçü Demokrasi gazetesinin genel yayın yönetmeni Yılmaz Yıldız ve yazıişleri müdürü İshak Yasul’a 10’ar ay hapis cezası verildi. (16 Kasım)
9 yıl 4 ay hapis cezası verilen dihaber muhabiri Mehmet Güleş, diş ağrıları nedeniyle iki defa sevk edildiği hastanede, doktorun kelepçeli muayene dayatması nedeniyle tedavi olamadı. (16 Kasım)
Konya Büyükşehir Belediyesi, kendilerine ait logolu aracın Rakka’daki fotoğraf ve video görüntülerini yayınlayan Etkin Haber Ajansı’na (ETHA) suç duyurusunda bulundu. (17 Kasım)
Sputnik Türkiye Ofisi’nin 15 eski çalışanı, ‘Sputnik’in Türkiye gerçeğini ifşa ediyoruz’ başlığıyla yazılı bir açıklama yaptı, yaşadıkları baskılara dikkat çekti. (17 Kasım)
Umut Gazetesi editörü Özgür Sazlık, hakkında açılan bir soruşturma kapsamında tutuklandı. (17 Kasım)
Gazeteci Ali Tarakçı, İstanbul Esenyurt’ta trafikte tartıştığı bir kişi tarafından bacağından tabancayla vuruldu. (20 Kasım)
Tutuklu Haber Sen Yöneticisi ve TRT Başkameramanı Binali Erdoğan, ‘Cumhurbaşkanı’na hakaeret’ suçlamasıyla yargılandığı davada tahliye edildi. (20 Kasım)
Tutuklu yargılanan kapatılan Zaman gazetesinin muhabiri Ayşenur Parıldak’a 7 yıl 6 ay ceza verildi. (21 Kasım)
Cumhuriyet gazetesinin internet genel yayın yönetmeni Oğuz Güven’e yargılandığı davada 3 yıl 1 ay hapis cezası verildi. (21 Kasım)
KHK ile kapatılan Dicle Medya Haber Ajansı (dihaber) muhabiri Selman Keleş, sekiz ay sonra görülen ilk duruşmasında tahliye edildi. (21 Kasım)
Silivri Cezaevi’nde tutuklu bulunan Habertürk editörü Oğuz Usluer’in saçları zorla kesildi. (23 Kasım)
Mezopotamya Ajansı (MA) muhabiri Hayri Demir hakkında sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek “örgüt propagandası yapmak” iddiasıyla dava açıldı. (23 Kasım)
KHK ile kapatılan Dicle Medya Haber Ajansı (dihaber) muhabirleri Erdoğan Alayumat ve Nuri Akman hakkındaki iddianame kabul edildi, iki gazeteciye 45’er yıl hapis cezası istendi. (24 Kasım)
Adıyaman’da tütün yasağı protestosu sırasında haber takibi yapan Evrensel muhabiri Serhat Buğdaycı gözaltına alındı. (24 Kasım)
Özgürlükçü Demokrasi Gazetesi çalışanı Zinet Aşan, Mersin’de gazete dağıtımı yaptığı sırada gözaltına alındı. Tutuklama talebi ile hakimliğe sevk edilen Aşan, adli kontrol talebiyle serbest bırakıldı. (24 Kasım)
Halkın Günlüğü gazetesinin eski yazı işleri müdürü Serdar Kaya, tutuklandı. (30 Kasım)
Kapatılan Özgür Gündem gazetesinin Eş Genel Yayın Yönetmeni Eren Keskin ve Yazıişleri Müdürü Reyhan Çapan’a, yargılandıkları davadan 100 bin TL para cezası verildi. (30 Kasım)