Geçtiğimiz hafta sonu Saint-Chamond şehrinde Batı Ermenistan’a adanmış iki önemli konferans düzenlendi. İlk konferans Batı Ermenistan’ın güncel gerçeklerini, ikincisi ise Batı Ermenistan topraklarında gerçekleştirilen Ermenilere Uygulanan Soykırımı ele aldı. Etkinlikler Ermeni Kültür Merkezi’nin kilise salonunda gerçekleştirildi.
İlk konferans Batı Ermenistan milletvekilleri Martiros Cakoyan ve Simon Daronian tarafından, ikincisi ise merkez başkanı Jeanne Goyerian tarafından düzenlendi. Batı Ermenistan Ulusal Konseyi Başkanı Armenag Aprahamian her iki konferansa da katılarak bir konuşma yaptı. İkinci konferansın moderatörlüğünü Profesör Maurice Dolmacıyan üstlendi.
Toplantılara çok sayıda önemli isim katıldı: 18 Eylül 2025’te Ulusal Meclis’te Artsakh meselesine adanmış bir toplantı düzenleyen Fransız milletvekili Emmanuel Mandon, 2001’de 29 Ocak’ta Artsakh sorununu ele alan eski milletvekili François Rochebloine, Belediye Başkan Yardımcısı Jean-Luc Degre, İvan Oriol, Malatya Birliği Başkanı Grigor Nalbandyan, Ermeni Katolik Cemaati Rahibi Rafael Şefikyan, Bölge Konseyi Üyesi ve Belediye Başkan Yardımcısı Alin Museğyan, Batı Ermenistan Parlamentosu Milletvekilleri Razmik Khaçatryan ve Farhat Nazaretyan.
Ermeni kurbanlarının anısına bir dakikalık saygı duruşunun ardından, Milletvekili Mardiros Cakoyan konferansı açarak tartışma konusunu tanıttı ve Batı Ermenistan Ulusal Konseyi Başkanı Armenag Aprahamian adına katılımcıları tebrik etti.
Batı Ermenistan Konferansı, çeşitli devletler tarafından uygulanan Ermenilere Uygulanan Soykırımın tanınması ve tazmini için yeni mekanizmaları şu ifadelere dayanarak sundu:
“Batı Ermenistan Ulusal Konseyi, Ermeni halkının 1894’ten 1923’e kadar Batı Ermenistan topraklarında Türkiye’nin ardışık hükümetleri tarafından gerçekleştirilen soykırıma maruz kaldığını beyan eder.”
Konferansta ayrıca Türkiye’nin, çeşitli devletlerin ve uluslararası kuruluşların Ermeni halkına ve Batı Ermenistan’a yönelik yasal yükümlülüklerine de değinildi.
Ayrıca, Batı Ermenistan ve Artsakh Ermeni halkının ulusal yeniden yapılanma yolunda karşı karşıya olduğu yeni zorluklar ve sorunlar ile devlet yapısına dayalı stratejik, hukuki ve siyasi mekanizmaların uygulanması ele alındı.
Her iki konferans da yüzden fazla katılımcıyı bir araya getirdi.
Batı Ermenistan meselesi ve bazı devletler ve uluslararası kuruluşlar tarafından zaten tanınmış olan Batı Ermenistan Ermenilerinin kendi kaderini tayin hakkı hakkında çok sayıda soru gündeme getirildi.
Armenag Aprahamian, Artsakh Ermenilerinin haklarına ilişkin iddialara ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne sunulan belgelere atıfta bulunarak, Batı Ermenistan’ın Ermenilere karşı işlenen soykırıma katılan veya katkıda bulunan tüm devletleri eylemlerinin hesabını vermeye ve sorumluluklarını üstlenmeye çağırdığını belirtti.
Yurtdışındaki tüm Ermeni yapılarını Batı Ermenistan’ın varlığını inkâr etmekten vazgeçmeye ve soykırım mağdurlarının torunları olan Batı Ermenistan’ın yerli halkına yönelik her türlü ayrımcı muameleye son vermeye çağırdı.
