Անցած շաբաթավերջին Սէն Շամոն քաղաքին մէջ տեղի ունեցան երկու կարեւոր համաժողովներ՝ նուիրուած Արեւմտեան Հայաստանին։ Առաջինը կը վերաբերէր Արեւմտեան Հայաստանի ներկայ իրողութիւններուն, իսկ երկրորդը՝ Հայերու ցեղասպանութեան, որ կատարուած է Արեւմտեան Հայաստանի տարածքին։ Միջոցառումները կայացան Հայ Մշակոյթի Կեդրոնի ծխական սրահին մէջ։
Առաջին համաժողովը կազմակերպուած էր Արեւմտեան Հայաստանի պատգամաւորներ Մարտիրոս Ճաքոյանի եւ Սիմոն Դարոնյանի կողմէ, իսկ երկրորդը՝ Կեդրոնի նախագահ Ժանն Գոեռյանի։ Երկու համաժողովներուն ալ մասնակցեցաւ և ելոյթ ունեցաւ Արեւմտեան Հայաստանի Ազգային Խորհուրդի նախագահ Արմենակ Աբրահամեանը։ Երկրորդ համաժողովը վարեց փրոֆ. Մորիս Տոլմաճեան։
Հանդիպումներուն ներկայ էին բազմաթիւ նշանաւոր անձեր՝ Ֆրանսայի պատգամաւոր Էմանուէլ Մանդոն, որ 2025-ի Սեպտեմբեր 18-ին Ազգային Ժողովին մէջ կազմակերպած էր հանդիպում մը՝ նուիրուած Արցախի հարցին, նախկին պատգամաւոր Ֆրանսուա Ռոշպլուան, որ 2001-ի Յունուար 29-ին ներկայացուցած էր Հայերու ցեղասպանութեան ճանաչման զեկուցագիրը, Ժան-Լիւք Տէկրէն՝ քաղաքապետի տեղակալը, Իվան Օրիոլը, Մալաթիայի Միութեան նախագահ Գրիգոր Նալբանդեան, Հայ կաթողիկէ համայնքի քահանայ Ռաֆայէլ Շէֆիքեան, տարածաշրջանային խորհուրդի անդամ եւ քաղաքապետի տեղակալ Ալին Մուսեղեան, ինչպէս նաեւ Արեւմտեան Հայաստանի պատգամաւորներ Ռազմիկ Խաչատրեան եւ Ֆարհատ Նազարեթեան։
Հայ նահատակներու յիշատակին նուիրուած մէկ վայրկեան լռութենէ ետք պատգամաւոր Մարտիրոս Ճաքոյեան բացաւ համաժողովը՝ ներկայացնելով քննարկման նիւթը եւ շնորհաւորելով ներկաները՝ Արեւմտեան Հայաստանի Ազգային Խորհուրդի նախագահ Արմենակ Աբրահամեանի անունով։
Արեւմտեան Հայաստանի վերաբերեալ համաժողովը անդրադարձաւ Հայերու ցեղասպանութեան ճանաչման եւ փոխհատուցման նոր մեխանիզմներուն, որոնք կ’իրականանան տարբեր պետութիւններու կողմէ՝ հետեւեալ յայտարարութեան հիման վրայ․
«Արեւմտեան Հայաստանի Ազգային Խորհուրդը կը յայտարարէ, թէ հայ ժողովուրդը 1894-1923 թուականներուն ենթարկուած է ցեղասպանութեան, զոր իրականացուցած են Օսմանեան եւ Թուրքիոյ յաջորդական կառավարութիւնները՝ Արեւմտեան Հայաստանի տարածքին մէջ»։
Համաժողովին ընթացքին նշուեցան նաեւ Թուրքիոյ, տարբեր պետութիւններու եւ միջազգային կառոյցներու իրաւական պարտաւորութիւնները՝ ուղղուած հայ ժողովուրդին եւ Արեւմտեան Հայաստանին։ Բացի այդ, քննարկուեցան նոր մարտահրաւէրներն ու խնդիրները, որոնք կը կանգնին Արեւմտեան Հայաստանի եւ Արցախի հայ ժողովուրդներուն առջեւ՝ ազգային վերակազմաւորման եւ պետական կառուցուածքի հիման վրայ ռազմավարական, իրաւական ու քաղաքական մեխանիզմներու կիրարկման ճանապարհին։
Երկու համաժողովներն ալ համախմբեցին աւելի քան հարիւր մասնակիցներ։ Բազմաթիւ հարցեր հնչեցին՝ Արեւմտեան Հայաստանի հարցին եւ Արեւմտեան Հայաստանի հայերու ինքնորոշման իրաւունքին վերաբերող, զոր արդէն ճանչցած են որոշ պետութիւններ եւ միջազգային կառոյցներ։
Արմենակ Աբրահամեան, անդրադառնալով Արցախի հայերու իրաւունքներուն վերաբերող հայցերուն եւ Մարդու Իրաւունքներու Եւրոպական Դատարանին ներկայացուած փաստաթուղթերուն, ընդգծեց, որ Արեւմտեան Հայաստանը կը կոչէ բոլոր այն պետութիւնները, որոնք մասնակցած կամ նպաստած են Հայերու ցեղասպանութեան, պատասխան տալ իրենց արարքներուն համար եւ ստանձնել պատասխանատուութիւնը։
Ան նաեւ կոչ ուղղեց Սփիւռքի բոլոր հայկական կառոյցներուն՝ դադրեցնել Արեւմտեան Հայաստանի գոյութեան նկատմամբ ժխտողականութիւնը եւ վերջ տալ ցեղասպանութենէն փրկուած բնիկ ժողովուրդի ժառանգներուն նկատմամբ որեւէ խտրական վերաբերմունքի։
