2025 թուականի Յունիս 13-ին Asbarez.am կայքին մէջ պատմաբան Ժիրայր Շուշանեան հրապարակած է ուշագրաւ յօդուած մը, նուիրուած Կիլիկիոյ հայկական թագաւորութեան վերջին թագուհիին՝ ֆրանսուհի Մարգարիտ Սուասոնացու կեանքին եւ ճակատագրին։
Մարգարիտ Սուասոնացին կը պատկանէր ֆրանսական ազնուական տոհմի։ 1374 թուականին ան դարձած է Կիլիկիոյ հայոց թագուհին՝ ամուսնանալով արքայ Լեւոն Զ․ Կիլիկցիի հետ։ Թագադրման արարողութիւնը կատարուած է Սիս քաղաքին մէջ։ Թագաւորական զոյգը ունեցած է մէկ դուստր՝ Մարի անունով։
Սակայն 1375 թուականին, Մեմլուքներու ներխուժման հետեւանքով, թագաւորական ընտանիքը գերի ինկած է եւ տեղափոխուած՝ Եգիպտոս։ Չնայած անոր, որ արքայ Լեւոնը յետագային ազատ արձակուած է Քաստիլիոյ թագաւորին միջամտութեամբ ու փոխադրուած՝ Իսպանիա, Մարգարիտ թագուհին եւ դուստրը՝ Մարին, մահացած են Գահիրէի մէջ՝ 1381 թ․, համապատասխանաբար 41 եւ 11 տարեկանին։
Պատմաբան Արտաշէս Գարտաշեան իր «Նիւթեր Եգիպտոսի հայոց պատմութեան համար» գիրքին մէջ կը ներկայացնէ փաստեր, ըստ որոնց Մարգարիտ թագուհին մեծ հաւանականութեամբ թաղուած է Գահիրէի Սուրբ Մարտինոսի եկեղեցւոյ տարածքին մէջ՝ Սուրբ Մինասի մատուռին մօտ։ Այս վարկածը կը հաստատուի նաեւ իտալացի ճանապարհորդ Ֆրեսկոպալտիի 1384 թուականի այցելութեան ժամանակ կատարուած գրառումներով։
Թէեւ 1880 թ․ Վենետիկի Մխիթարեան միաբան Հայր Յակոբոս Իսավերդենցի Սուրբ Մինասի մատուռին մօտ իրականացուցած է պեղումներ, թագուհիին կամ իր դստեր գերեզմանը այդպէս ալ չէ յայտնաբերուած։ Մինչ օրս անոնց յուղարկաւորութեան ճշգրիտ վայրը կը մնայ անհայտ։
Այս պատմական իրադարձութիւնը կը յիշեցնէ, որ հայոց պատմութեան մէջ տակաւին կան չբացայայտուած էջեր, որոնք կը շարունակեն յուզել եւ ոգեշնչել մեր պատմաբաններն ու հետազօտողներն ամբողջ աշխարհի մէջ։