Արեւմտեան Հայաստանի Սեբաստիոյ շրջանի Ալթընյայլա աւանի տարածքին հնագիտական պեղումներու ժամանակ յայտնաբերուած երեք հազար հինգհարիւրամեայ խեթական Սարիսսա քաղաքը ձեռք բերուած ապացոյցներով կը լուսաբանէ պատմութիւնը, իսկ գետնի ընդերքին գտնուող իր գաղտնիքներով, տեղ կը զբաղեցնէ Արեւմտեան Հայաստանի դեռ ամբողջութեամբ չյայտնաբերուած մշակութային ժառանգութեան ցանկին վրայ:
Պատմութեան մէջ խեթերու եւ եգիպտացիներու միջեւ առաջին գրաւոր համաձայնագիրը գրուեր է այս հին քաղաքին մէջ, որն Արեւմտեան Հայաստանի ամենամեծ խեթական քաղաքներէն մէկն էր:

Յայտնաբերուած սեպագիրներէն դատելով, կ’ենթադրուի, որ այս հնագոյն քաղաքի թագաւորները կրօնական տօնակատարութիւններ ըրած են։
Կ’նթադրուի նաեւ, որ տաճարը կառուցուեր է Մ.թ.ա., 1525 թուականին:
